Ορμονική Ακμή. Γιατί μπορεί να συμβεί στην Εμμηνόπαυση;

Δέσποινα Αρναούτογλου

Κλινική Δερματολόγος Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής

Ένας μύθος που έρχεται από πολύ παλιά, είναι ότι η Ακμή αφορά μόνο εφήβους!

Η Ακμή θεωρείται ότι έχει ένα είδος κληρονομικής επιβάρυνσης, μια και μεταξύ όλων των άλλων χαρακτηριστικών, κληρονομούμε και το λιπαρό δέρμα ή  δέρμα με τάση Ακμής. Από κει και πέρα όμως, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση, την επιδείνωση, ή την υποτροπή της Ακμής.

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συμμετέχουν στην παθογένεια της Ακμής είναι περιβαλλοντικοί, διατροφικοί, μικροβιακοί, ψυχολογικοί, φάρμακα, καλλυντικά και ορμονικοί παράγοντες.

Μιλώντας για «Ορμονική Ακμή», υπάρχει ποικιλία ορμονικών διαταραχών που εμπλέκονται στην εμφάνιση της Ακμής.

Έτσι στην πρώτη βρεφική ηλικία, η Ακμή είναι αποτέλεσμα διέγερσης των σμηγματογόνων αδένων από τα ανδρογόνα της μητέρας μέσω του πλακούντα.

Αργότερα κατά την εφηβεία, οι ορμονικές ανισορροπίες θα παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της Ακμής, σε κορίτσια με υπερπαραγωγή Ανδρογόνων ή Προλακτίνης, με διαταραχές Προγεστερόνης ή αντίσταση στην Ινσουλίνη, ενώ και η διαταραχή της λειτουργείας του θυρεοειδούς αδένα φαίνεται να συμμετέχει σε αυτή την πολύπλοκη τελικά παθογένεια του πιο συχνού δερματολογικού νοσήματος. Της Ακμής!

Όμως πως η Ακμή εμπλέκεται με την Εμμηνόπαυση;

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική διαδικασία, που ξεκινά περίπου στα 50, κάθε γυναίκα την βιώνει με διαφορετική ένταση και συμπτώματα. Αυτή η φάση αποτελεί πραγματική πρόκληση για το δέρμα αλλά και για ολόκληρο το σώμα και τις λειτουργίες του, και οφείλεται σε μια «ορμονική αντιστροφή», που θέλει τα Οιστρογόνα και την Προγεστερόνη  να μειώνονται συνεχώς, ενώ τα Ανδρογόνα συνεχίζουν την μειωμένη ευτυχώς, παραγωγή τους.

Οι περισσότερες γυναίκες λόγω μειωμένων Οιστρογόνων και Προγεστερόνης, εμφανίζουν μια σειρά από αλλαγές στο δέρμα, το οποίο γίνεται ξηρό, λεπτό, θαμπό, ευαίσθητο, με χαλάρωση, χωρίς όγκο και σφρίγος.

Ως αποτέλεσμα της δράσης των Ανδρογόνων, σε κάποιες γυναίκες αυξάνεται η παραγωγή σμήγματος που μπορεί να οδηγήσει λιπαρότατα του προσώπου ή και σε εμφάνιση Ακμής.

Η υπερίσχυση των ανδρογόνων φέρει αλλαγές και στα μαλλιά, τα οποία γίνονται λιπαρά, με λεπτές και εύθραυστες τρίχες, οδηγώντας σε αραίωση ανδρογεννητικού τύπου, ενώ τέλος, η υπερτρίχωση στο πηγούνι είναι μία ακόμη αλλαγή που οφείλεται στην δράση των ανδρογόνων κατά την εμμηνόπαυση.

Μην πανικοβάλλεστε όμως!!

Η επιστήμη της ομορφιάς είναι στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας για να δώσει λύση σε κάθε μία από τις αλλαγές που μπορεί να βιώσει κατά την  εμμηνόπαυση. Μπορείτε να είστε όμορφες, παραγωγικές και δυναμικές για πάρα πολλά χρόνια ακόμη, αρκεί να ακολουθήσετε τις συμβουλές των ειδικών.


Η Εμμηνόπαυση και τι προκαλεί στο σώμα

Δέσποινα Αρναούτογλου

Κλινική Δερματολόγος Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής

Η εμμηνόπαυση είναι μία φυσιολογική διαδικασία που κάθε γυναίκα θα την ζήσει με διαφορετικό τρόπο και ένταση. Από την εγκατάσταση της εμμηνόπαυσης και μετά, αρχίζουν να εμφανίζονται αλλαγές στο σώμα εσωτερικά και εξωτερικά, που σταδιακά επιδεινώνονται σε βαθμό που εξαρτάται από το DNA  της κάθε γυναίκας, αλλά και από τον τρόπο ζωής της γενικότερα.

Ειδικότερα για το δέρμα, οι αλλαγές που εμφανίζονται σχετίζονται με την εγκατάσταση σιγά σιγά μιας «Ορμονικής Ανισορροπίας». Έτσι ενώ στην ζωή της η γυναίκα βρίσκεται κάτω από την δράση των Οιστρογόνων, που καθορίζουν από την γονιμότητα μέχρι τον ψυχισμό της, στην εμμηνόπαυση τα πράγματα αντιστρέφονται. Τα Οιστρογόνα μειώνονται, καθώς και η Προγεστερόνη, οδηγώντας σε μια επιταχυνόμενη διαδικασία γήρανσης του δέρματος, ενώ αντίθετα τα Ανδρογόνα συνεχίζουν να παράγονται με μειωμένο ρυθμό, φέρνοντας σε μια σειρά από αλλαγές.

Η μείωση των Οιστρογόνων και της Προγεστερόνης επιβραδύνει  το μεταβολισμό και την ανανέωση των κυττάρων,  με αποτέλεσμα σταδιακά πιο λεπτό και θαμπό δέρμα. Μειώνει τα λιπίδια του επιδερμιδικού φραγμού και κάνει το δέρμα ξηρό και ευαίσθητο. Επίσης μειώνει το Κολλαγόνο, την Ελαστίνη και το Υαλουρονικό, και το δέρμα χάνει τον όγκο και το σφρίγος του, στεγνώνει κι αρχίζει να χαλαρώνει στο πρόσωπο και το σώμα. Ειδικά στο πρόσωπο, η μείωση του λιπώδη στηρικτικού ιστού κάτω από το δέρμα, η ατροφία των μυών, η συρρίκνωση των οστών και η χαλάρωση του δέρματος, οδηγούν σε απώλεια του οβάλ περιγράμματος, ενώ τα μάτια φαίνονται βαθουλωτά  και η συνολικότερη εικόνα δείχνει ένα κουρασμένο και θλιμμένο πρόσωπο. Τα χείλη χάνουν τον όγκο τους, τα βλέφαρα πέφτουν, εμφανίζονται ρυτίδες και πανάδες, ενώ το  λίπος αρχίζει να συσσωρεύεται στην κοιλιά, τους γλουτούς και τους μηρούς.

Ο συνδυασμός απώλειας Οιστρογόνων και περίσσιας Ανδρογόνων, ευθύνεται για την τριχόπτωση στην εμμηνόπαυση. Οι τρίχες γίνονται λεπτές, ξηρές, εύθρυπτες και πιο λιπαρές. Η αραίωση που δημιουργείται μέσα στα χρόνια είναι περισσότερο Ανδρογεννητικού τύπου, ενώ λιγότερο συχνά μπορεί να πάρει την μορφή της Πρόσθιας Ινωτικής Αλωπεκίας, που σίγουρα είναι πιο σοβαρή κατάσταση. Μαζί μετά μαλλιά επηρεάζονται  και τα νύχια, καθώς οι ανάγκες σε Ασβέστιο είναι μεγαλύτερες, και η μακροχρόνια ταλαιπωρία των νυχιών από επαφή με νερά, απορρυπαντικά και συνεχές ημιμόνιμο μανικιούρ τα καθιστά αρκετά ευάλωτα. Επίσης η δράση των ανδρογόνων οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής σμήγματος και εμφάνιση Ακμής, αλλά και σε υπερτρίχωση στο  πηγούνι.

Τα παλιά χρόνια όλες αυτές οι αλλαγές έκαναν την γυναίκα να μοιάζει γιαγιά στα 60 της. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η γυναίκα μπορεί να είναι γερή, παραγωγική και με νεανική εμφάνιση ανεξάρτητα από την ηλικία της. Υιοθετήστε υγιεινή διατροφή, πίνετε πολύ νερό, ασκηθείτε, εφαρμόστε την αντιοξείδωση στην ζωή σας και μιλήστε για ότι σας απασχολεί στους ειδικούς.


Αυτόλογη μεσοθεραπεία: Καινούργια τεχνική για νέο, λαμπερό πρόσωπο.

Θανάσης Χριστόπουλος Dr., MD

Πλαστικός Χειρουργός

Η αυτόλογη μεσοθεραπεία είναι μία σχετικά καινούρια τεχνική της πλαστικής χειρουργικής, η οποία έχει ως σκοπό τη βελτίωση της υφής του προσώπου. Δηλαδή, με τη μέθοδο της μεσοθεραπείας, το δέρμα του προσώπου γίνεται πιο λαμπερό και βελτιώνεται η ελαστικότητά του, εγχύοντας αυτόλογο υλικό.

Λέγοντας αυτόλογο εννοούμε υλικό από τον ίδιο τον οργανισμό. Το αποτέλεσμα βασίζεται στην παραγωγή ινοβλαστών, των κυττάρων δηλαδή εκείνων που παράγουν τις ελαστικές ίνες του δέρματος.

Στην πράξη, αυτό το οποίο γίνεται είναι ότι με μία απλή αιμοληψία, όπως αυτή που κάνουμε για μία εξέταση αίματος, παίρνουμε μία μικρή ποσότητα αίματος. Το αίμα αυτό μπαίνει σε φυγοκεντρικό διαχωριστήρα και διαχωρίζεται σε ερυθρά αιμοσφαίρια, πλάσμα, αιμοπετάλια και λευκά αιμοσφαίρια. Ένα μέρος από αυτό το υλικό, που δεν περιέχει ερυθρά αιμοσφαίρια, χρησιμοποιείται ως υλικό μεσοθεραπείας. Μπορεί να εμπλουτιστεί ή όχι με άλλες ουσίες και τοποθετείται μέσα στο δέρμα του προσώπου ή του λαιμού ή και του ντεκολτέ.

Συνήθως χρειάζονται δύο ή τρεις εφαρμογές, με μεσοδιάστημα ενός μηνός μεταξύ τους, προκειμένου να ολοκληρωθεί η θεραπεία. Δίνει μία πολύ καλή αναζωογόνηση στο δέρμα, η οποία αρχίζει να φαίνεται ένα μήνα μετά από κάθε θεραπεία.

Πρόκειται για μία τεχνική με πολύ καλά αποτελέσματα. Είναι ασφαλής, διότι αυτό που χρησιμοποιούμε είναι υλικό που προέρχεται από τον οργανισμό του ιδίου του ατόμου στο οποίο εφαρμόζεται. Η διέγερση αυτή του δέρματος βασίζεται περισσότερο στους αυξητικούς παράγοντες, οι οποίοι περιέχονται στο υλικό το οποίο βάζουμε. Οι αυξητικοί αυτοί παράγοντες, απελευθερώνονται από τα κύτταρα του ιδίου του οργανισμού. Ο οργανισμός ξεκινά την επουλωτική διαδικασία. Ως γνωστό, η επουλωτική διαδικασία έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή καινούριας επιδερμίδας, πιο νεανικής, καλύτερης υφής κι ελαστικότητας.


Μύθοι και αλήθειες για την οστεοπόρωση

Σπύρος N. Νίκας

Ρευματολόγος

Είναι εκφυλιστική πάθηση

Μύθος: Πρόκειται για μεταβολικό νόσημα των οστών, χαρακτηριζόμενο από  χαμηλή οστική πυκνότητα,  με συνέπεια ευθραυστότητα (αυξημένο καταγματικό κίνδυνο) οστών και μικρο-αρχιτεκτονική αποδιοργάνωση. Η πιο συχνή μορφή είναι η μετεμμηνοπαυσιακή, όμως υπάρχει οστεοπόρωση μετά από κορτιζόνη ή η γεροντική (> 75 έτη) μορφή κα.

Η οστεοπόρωση πονάει

Μύθος: πρόκειται για ασυμπτωματικό νόσημα. Πόνο θα προκαλέσει μόνο αν εμφανισθεί κάταγμα (πχ στην σπονδυλική στήλη , στο ισχίο, στον καρπό), αυτόματα ή μετά από πτώση – κάκωση.

Είναι σοβαρό νόσημα

Αλήθεια:  εκτός από το πόνο του κατάγματος, σχετίζεται με δυσκινησία – ανικανότητα και με αυξημένη θνησιμότητα, αφού το 20% που θα χειρουργηθούν για κάταγμα ισχίου, θα πεθάνουν από διάφορες επιπλοκές στον πρώτο μετεγχειρητικό χρόνο.

Η DEXA είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος μέτρησης οστικής πυκνότητας (~οστεοπόρωση)

Αλήθεια: Άλλες μέθοδοι όπως ο US πτέρνας ή η QCT είναι αναξιόπιστες ή έχουν περισσότερη ακτινοβολία.

Μετά την εμμηνόπαυση, πρέπει ΑΜΕΣΩΣ ΟΛΕΣ οι γυναίκες να ελεγχθούν για οστεοπόρωση.

Μύθος: Μετά τα 65 έτη, πρέπει ΟΛΕΣ οι γυναίκες να ελεγχθούν με DEXA για οστεοπόρωση. Πιο πριν ελέγχονται ειδικές ομάδες ασθενών (με ιστορικό κατάγματος ή σοβαρού νοσήματος, οικογενειακό ιστορικό κα).

Θεραπεία απαιτείται μόνο στους ασθενείς που με βάση την DEXA έχουν οστεοπόρωση

Μύθος: θεραπεία επιβάλλεται σε κάθε ασθενή με οστεοπόρωση με βάση την DEXA αλλά και σε ασθενείς με οστεοπενία & αυξημένο καταγματικό κίνδυνο (FRAX) όπως και σε αυτούς με κατάγματα χαμηλής βίας (πχ μετά από πτώση από το ύψος σώματος)

Αφού ο ασθενής διαγνωσθεί με οστεοπόρωση (ή αυξημένο καταγματικό κίνδυνο) απαιτείται ΚΑΙ εξέταση αίματος

Αλήθεια: απαιτείται συγκεκριμένος εργαστηριακός έλεγχος, ώστε να αποκλεισθεί πιθανό υποκείμενο αίτιο (2θης οστεοπόρωση ?), η παρουσία του οποίου είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη οστεοπόρωσης (πχ υπερ-παραθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, φλεγμονή, νεφρική ανεπάρκεια κα)

ΔΕΝ «φτιάχνει» ποτέ!

Μύθος: πρόκειται για μακροχρόνιο νόσημα, όμως μετά από κάποια χρόνια θεραπείας, ο καταγματικός κίνδυνος μειώνεται και η εικόνα στην DEXA βελτιώνεται και η θεραπεία θα μπορούσε να διακοπεί. Σε καμία περίπτωση η θεραπεία ΔΕΝ είναι εφ’ όρου ζωής , αντίθετα αυτό ενέχει κινδύνους (άτυπα κατάγματα)

Δεν έχω οστεοπόρωση αλλά οστεοπενία, να πάρω ασβέστιο με βιταμίνη D?

Μύθος: Εφόσον μια φυσιολογική γυναίκα (χωρίς ιστορικό κατάγματος, λήψη κορτιζόνης ή άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας) είναι σε οστεοπενία και δεν έχει αυξημένο καταγματικό κίνδυνο (FRAX), δεν απαιτείται ΚΑΜΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ.  Η χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης D3 στις γυναίκες αυτές αποτελεί μια συχνή τακτική, η οποία όπως έχει αποδειχθεί ισχυρά πλέον ότι δεν προσφέρει σε κάτι (οστική πυκνότητα, καταγματικό κίνδυνο, πτώσεις)


Εμμηνόπαυση & οστεοπόρωση

Σπύρος N. Νίκας

Ρευματολόγος

Η Οστεοπόρωση είναι ένα χρόνιο ασυμπτωματικό νόσημα, το οποίο σχετίζεται  με μείωση της οστικής μάζας, διαταραχή της αρχιτεκτονικής του οστού και οστική ευθραυστότητα, αυξημένο δηλαδή κίνδυνο οστικού κατάγματος. Η πιο συχνή μορφή είναι η μετεμμηνοπαυσιακή (εμφάνιση μετά την εμμηνόπαυση), ενώ λιγότερο συχνά εμφανίζονται και περιστατικά γεροντικής (>75 έτη, και στους άνδρες) ή φαρμακευτικής (πχ κορτιζόνη) οστεοπόρωσης, όπως και άλλες μορφές (πχ ιδιοπαθής ).

Η οστική μάζα στις γυναίκες, είναι γενικά μικρότερη από ότι στους άνδρες. Από την ηλικία των 20 ετών και μέχρι και την προ-εμμηνοπαυσιακή περίοδο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό σταθερή,  λόγω δυναμικής ισορροπίας στη λειτουργία (remodeling) των κυττάρων του οστού, δηλαδή των οστεοβλαστών (κύτταρα υπεύθυνα για την παραγωγή οστού) και των οστεοκλαστών (κύτταρα υπεύθυνα για απορρόφηση οστού).

  • Η παρουσία οιστρογόνων, κατά την αναπαραγωγική περίοδο, (όσο η γυναίκα έχει έμμηνο ρύση)  σχετίζονται με :
  • ανασταλτικές (αρνητικές) δράσεις στην διαφοροποίηση (ενεργοποίηση) των οστεοκλαστών (κύτταρα που απορροφούν οστό)
  • ανασταλτικές δράσεις στις περιοχές οστικής αναδόμησης (περιοχές που γίνεται απορρόφηση οστού) – οστεοκύτταρα
  • ευεργετικές δράσεις στους οστεοβλάστες (κύτταρα που παράγουν οστό)

Η εμμηνόπαυση συνοδεύεται από απώλεια οιστρογόνων για τη γυναίκα, άρα και από απουσία πλέον των ευεργετικών αυτών δράσεων στο οστό.  Κάτι τέτοιο σημαίνει μεγαλύτερη οστική απορρόφηση, προοδευτική μείωση της οστικής μάζας και σε εύλογο χρονικό διάστημα, σε κάποιες γυναίκες, όχι σε όλες, οστεοπόρωση και αυξημένος κίνδυνος κατάγματος. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο γυναίκες με πρώιμη εμμηνόπαυση (<45 έτη) ή με έλλειψη τέτοιων ορμονών για μεγάλο διάστημα της ζωής τους βρίσκονται σε πιο  αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση.  Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες για οστεοπόρωση είναι η ηλικία της γυναίκας (οστεοπόρωση εμφανίζεται μόλις στο 15% των γυναικών στην δεκαετία των 50 ετών, αλλά στο 70% μετά τα 80 έτη), η λευκή φυλή, χαμηλό σωματικό βάρος και ύψος, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, ιστορικό  κατάγματος στην ίδια ή στους γονείς, κάπνισμα, μακροχρόνια λήψη κορτιζόνης, χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα κα.

Λογικά,  χορήγηση οιστρογόνων στη φάση της εμμηνόπαυσης θα μπορούσε να έχει ευεργετική δράση και αυτό έχει στο παρελθόν δοκιμασθεί και έχει αποδειχθεί βελτίωση της οστικής πυκνότητας με μείωση του καταγματικού κινδύνου. Η παρέμβαση όμως αυτή σχετίστηκε στην πορεία με αύξηση του κινδύνου για καρκίνο μαστού και ενδομητρίου ή του κινδύνου θρομβώσεων και για τον λόγο αυτό η θεραπευτική αυτή πρακτική έχει πλέον εγκαταλειφθεί.

Όλες οι γυναίκες σε εμμηνόπαυση θα πρέπει με ελεγχθούν με τη μέθοδο DEXA για πιθανή οστεοπόρωση μετά  την ηλικία των 65 ετών. Πιο πριν ελέγχονται ειδικές ομάδες ασθενών. Εφόσον διαγνωσθεί οστεοπόρωση (Tscore < -2,5 ) ή οστική ευθραυστότητα (οστεοπενία με αυξημένο καταγματικό κίνδυνο, με βάση το εργαλείο FRAX), και εφόσον αποκλεισθεί υποκείμενο αίτιο (απαιτείται κάποιος βασικός αιματολογικός έλεγχος),  η ασθενής θα πρέπει να λάβει αγωγή (αντι-οστεοκλαστικό ως 1ης γραμμής) σε συνδυασμό πάντα με ασβέστιο & βιταμίνη D3. Σε πρόδρομα στάδια οστεοπόρωσης (οστεοπενία χωρίς ευθραυστότητα – πρόληψη οστεοπόρωσης) δυστυχώς δε υπάρχουν σοβαρές παρεμβατικές επιλογές, δεν απαιτείται πάντως κάποια θεραπεία.


Η ψυχολογία της εμμηνόπαυσης

Νικολέττα Κουσουρή

Ψυχολόγος, Ομαδική Ψυχοθεραπεύτρια

Η εμμηνόπαυση είναι μια κατάσταση που συχνά συνδέεται με πολλές αλλαγές στη ζωή μίας γυναίκας και αποτελεί σημαντικό εξελικτικό στάδιο, το οποίο αναπόφευκτα προκαλεί αλλαγές στην διάθεση, στις σκέψεις, τα συναισθήματα αλλά και τη συμπεριφορά. Πρόκειται, λοιπόν, για μία χρονική περίοδο, όπου απαιτείται περισσότερη ψυχική ενέργεια και ψυχική ανθεκτικότητα. Με λίγα λόγια, μπορεί η ψυχική υγεία της γυναίκας να δοκιμαστεί ιδιαίτερα. Όσο νωρίς ή αργά κι αν έρθει η εμμηνόπαυση, ανατρέπει την σταθερότητα και τα δεδομένα που διαμόρφωναν τη ζωή μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αποτελεί σημαντικό στάδιο στη ζωή και πολλές φορές ορίζει την έναρξη μιας περιόδου που μπορεί να είναι το ίδιο μακρά όσο και αυτή της εμμήνου ρύσεως.

Όμως, είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι οι αλλαγές στις οποίες καλείται να προσαρμοστεί η γυναίκα, δεν αφορούν μόνο την ψυχική της υπόσταση, αλλά και την κοινωνική και βιολογική, οι οποίες φυσικά είναι αλληλεξαρτώμενες και αναπόσπαστες η μία από την άλλη.

Οι αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες σε βιολογικό επίπεδο, είναι πάρα πολλές.  Μπορεί να παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες κουράζονται πιο εύκολα ή μπορεί να επηρεάζονται κάποιες φορές οι νοητικές λειτουργίες τους, όπως η συγκέντρωση ή η μνήμη. Παράλληλα, το σώμα αλλάζει σε διάφορα επίπεδα, όπως και η σεξουαλική ζωή. Αυτό συχνά μπορεί να ωθεί κάποιες γυναίκες να πιστεύουν ότι τελειώνει η σεξουαλική τους ζωή και η έντονη δραστηριότητα που είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή ή μπορεί να αισθάνονται ότι το σώμα τους δεν είναι επιθυμητό ή ελκυστικό.

Κοινωνικά, οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης αντιμετωπίζονται πολλές φορές με σκληρό τρόπο και σπάνια εκπροσωπούνται. Είναι γεγονός, τουλάχιστον στην Ελλάδα, πως οποιοδήποτε θέμα που αφορά την έμμηνο ρύση θεωρείται ταμπού. Η ολοκλήρωση του αναπαραγωγικού κύκλου στη ζωή της γυναίκας, φυσικά, δεν είναι εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Σπάνια, η εμμηνόπαυση γίνεται αντικείμενο συζήτησης στον τύπο ή στον δημόσιο λόγο γενικότερα, παρόλο που ουσιαστικά αφορά τον μισό πληθυσμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι γυναίκες να δυσκολεύονται πολύ να μιλήσουν για τα θέματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν, να ντρέπονται να ζητήσουν βοήθεια και τελικά, να μην καταφέρνουν να προσφέρουν γνώσεις και εμπειρία στον υπόλοιπο πληθυσμό.

Επιπροσθέτως, φαίνεται ότι οι έμφυλοι ρόλοι που πολύ συχνά υιοθετούν οι γυναίκες, κατά την περίοδο την εμμηνόπαυσης, μπορεί να βιώνονται πιο απαιτητικοί. Φυσικά, αναφερόμαστε στον πιο βασικό ρόλο που έχουν οι γυναίκες σχεδόν σε όλες τις ηλικίες, εκείνον του φροντιστή.  Πολλές γυναίκες φροντίζουν τους ηλικιωμένους γονείς, ή τον σύζυγό/ σύντροφο τους αν έχει κάποιο πρόβλημα υγείας, ή τα παιδιά και εγγόνια, και κάποιες φορές ταυτόχρονα. Είναι συχνό φαινόμενο επίσης, να αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τη φροντίδα του σπιτιού, ενώ παράλληλα εργάζονται. Είναι σαφές ότι οι συνθήκες αυτές γίνονται εξαιρετικά δύσκολες, όταν μία γυναίκα εισέρχεται στην περίοδο της εμμηνόπαυσης.

Με βάση τα παραπάνω, η ψυχική υγεία των γυναικών στην εμμηνόπαυση κάποιες φορές βρίσκεται σε τεντωμένο σκοινί. Είναι πιθανό να βιώνονται συναισθήματα απογοήτευσης, απελπισίας, θυμού, φόβου, μοναξιάς και τελικά θλίψης. Καμιά φορά παρατηρείται έντονη και επιθετική συμπεριφορά προς τους οικείους ή και συναδέλφους στη δουλειά. Τελικά, η εμμηνόπαυση καταλήγει να συμβολίζει για κάποιες γυναίκες την παραίτηση από τη ζωή.

Η λύση για την κατάσταση αυτή είναι η ολιστική αντιμετώπιση. Πρώτα απ’ όλα, η ενημέρωση για όλα τα θέματα που αφορούν την εμμηνόπαυση από τους επαγγελματίες και το άνοιγμα της συζήτησης για το θέμα αυτό χωρίς ντροπή και φόβο είναι μία πολύ σημαντική αρχή που πρέπει να γίνει, με πρωτοβουλίες από φορείς, συλλόγους και πολιτικούς εκπροσώπους. Η γνώση ότι η εμμηνόπαυση δεν είναι το τέρμα για καμία δραστηριότητα ούτε για τη σεξουαλική ζωή, αλλά η αρχή μίας νέας κατάστασης με πολλές δυνατότητες για κάθε γυναίκα είναι απαραίτητη.

Σε πιο ατομικό επίπεδο, η κοινωνικοποίηση, η ανάληψη πρωτοβουλιών και φυσικά, η εισαγωγή στην έννοια της φροντίδας του εαυτού, μπορεί να βοηθήσουν, ώστε οι γυναίκες να προσαρμοστούν στις νέες αλλαγές με μεγαλύτερη ευκολία. Αν τέλος, υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες που συνοδεύουν την περίοδο της εμμηνόπαυσης, όπως προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία, αλλά και προβλήματα διαχείρισης καταστάσεων, είναι απαραίτητη η ψυχολογική υποστήριξη. Η παρέμβαση πρέπει να διαμορφώνεται εξατομικευμένα, είτε με την έναρξη ψυχοθεραπείας ή με την ένταξη σε ψυχοκοινωνικό πλαίσιο για βραχύχρονη και εστιασμένη υποστήριξη.


Τι είναι η εμμηνόπαυση

Παναγιώτης Χριστόπουλος, MD, MSc, PhD, IFEPAG

Μαιευτήρας | Χειρουργός Γυναικολόγος | Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο και δεν είναι πάθηση. Σημαίνει το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου στη γυναίκα, που συνοδεύεται από κάποιες ανατομικές και φυσιολογικές μεταβολές στο σώμα της. Η  προοδευτική  απώλεια  των ωοθυλακίων και κατά συνέπεια και των γυναικείων ορμονών, των οιστρογόνων, οδηγεί σε ορμονικές αλλά και άλλες μεταβολές.

H ηλικία εμφάνισης της εμμηνόπαυσης βρίσκεται συνήθως μεταξύ 48-52 ετών. Με δεδομένο ότι το προσδόκιμο επιβίωσης συνεχίσει να αυξάνει, το ποσοστό των γυναικών που θα ζει στην εμμηνόπαυση θα γίνεται όλο και μεγαλύτερο. Έτσι, η πρόληψη και η σωστή αντιμετώπιση των επιπτώσεων της εμμηνόπαυσης έχει μεγάλη σημασία για τη διατήρηση της ποιότητας ζωής και την εξασφάλιση υγείας της εμμηνοπαυσιακής γυναίκας.

Παράγοντες  που  μπορεί να  επηρεάζουν  την  ηλικία  εμφάνισης της  εμμηνόπαυσης  είναι:  η ηλικία εμμηναρχής, η διατροφή, το μαιευτικό ιστορικό και οι τοκετοί της γυναίκας, η μέση  διάρκεια  του κύκλου της, αλλά και εξωτερικοί παράγοντες, όπως το κάπνισμα που μπορεί να συντομεύσει την εμφάνιση της εμμηνόπαυσης κατά 1 έως 2 χρόνια.

Επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης

Οι επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης δεν οφείλονται μόνο στην απουσία των οιστρογόνων, αλλά μπορεί να συνδέονται και με την πάροδο της ηλικίας, παλαιότερα προβλήματα υγείας καθημερινές συνήθειες ή και με την μέχρι τότε ψυχοσύνθεση της γυναίκας.

Η απουσία περιόδου  είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό για την παύση της ωοθηκικής λειτουργίας. Η κλιμακτήριος (Κλιμακτηριακό σύνδρομο) είναι το σύνολο των φαινόμενων που εμφανίζονται κατά την εμμηνόπαυση, αλλά και λίγο πριν από αυτή. Οφείλεται στη μείωση των οιστρογόνων και επηρεάζει την ποιότητα ζώης της γυναίκας, καθώς έχει κύριο χαρακτηριστικό την έξαψη, δηλαδή αίσθημα θερμότητας (κυρίως στο πρόσωπο, το λαιμό και το στήθος), με εφίδρωση, αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία και άλλα. Μπορεί να εμφανίζεται πολλές φορές την ημέρα, για λίγα λεπτά κάθε φορά και να διαρκέσει μέχρι και 10 χρόνια. Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν διαταραχές του ύπνου, νευρικότητα και άγχος, κόπωσης και απώλεια μνήμης, σεξουαλική δυσλειτουργία και μείωση ή και απώλεια της σεξουαλικής επιθυμίας (libido) που γίνεται χειρότερη από την ξηρότητα του κόλπου και τον πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή. Η εμφάνιση κατάθλιψης είναι συχνή, καθώς η εμμηνοπαυσιακή γυναίκα είναι συχνά μελαγχολική, κλαίει εύκολα και έχει κακή διάθεση. Επίσης η γυναίκα είναι πιο επιρρεπής στις κολπίτιδες αλλά και στις ουρολοιμώξεις. Η γυναικά στην εμμηνόπαυση μπορεί να εμφανίσει ακράτεια ουρών, ενώ έχει 2-6 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσει  προβλήματα από την καρδιά και τα αγγεία της.

Σοβαρότατο πρόβλημα της εμμηνόπαυσης είναι και η οστεοπόρωση, μια νόσος των οστών που εμφανίζουν χαμηλή πυκνότητα και συνεπώς χαμηλή ανθεκτικότητα και αντοχή. Αποτέλεσμα είναι η δραματικά κατακόρυφη αύξηση της πιθανότητας για κάταγμα των οστών (σπάσιμο). Πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά την ποιότητα του οστού, όπως το ιστορικό ή λήψη φαρμάκων, άλλες παθήσεις κλπ. Η πρόληψη έχει μεγάλη σημασία, καθώς η οστεοπόρωση δεν μπορεί ποτέ να αποκατασταθεί πλήρως. Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας και η μέτρηση δεικτών  οστικής σύνθεσης και απορρόφησης είναι η καλύτερη μέθοδος αναγνώρισης των γυναικών σε αυξημένο κίνδυνο οστεοπορωτικού κατάγματος.  Η έναρξη της θεραπείας πρέπει να είναι άμεση, ιδιαίτερα σε γυναίκες αυξημένου κινδύνου, διότι η οστική  απώλεια είναι μεγαλύτερη κατά τα πρώτα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.

Γενικότερα, η πρόληψη και θεραπεία των επιπτώσεων της εμμηνόπαυσης έχει τεράστια ιατρική, κοινωνική και οικονομική σημασία. Πρέπει να γίνεται αναλυτική ενημέρωση για τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της απουσίας των οιστρογόνων, αλλά και για την αποτελεσματικότητα και στις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας. Τέλος, πριν τη έναρξη οποιασδήποτε θεραπείας πρέπει να γίνεται λεπτομερής εξέταση για να δούμε ποια είναι η κατάλληλη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Η γυναίκα πρέπει να έχει συχνή και σωστή παρακολούθηση και μαζί με το γιατρό της να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης, με σκοπό την εξασφάλιση καλής ποιότητας ζωής.


Ιστορία Μέλους

Η πρώτη ιστορία που μας στάλθηκε!!! Η κυρία Λίτσα μας αφηγείται το πως βίωσε εκείνη την δική της περίοδο εμμηνόπαυσης και την ευχαριστούμε θερμά για την κατάθεση ψυχής !!!

«Η ζωή μου άλλαξε πριν 13 χρόνια, στην ηλικία των 42 ετών. Για πολλά χρόνια, από τα 27 μου περίπου, είχαν αρχίσει τα πρώτα συμπτώματα μετά από τη γέννα της τρίτης μου κόρης. Έχω τέσσερα παιδιά τα οποία τα έκανα με δυσκολία έπειτα από θεραπείες για να μείνω έγκυος και έχοντας δύσκολες γέννες.

Αφού γέννησα και την τέταρτη μου κόρη, οι αιμορραγίες γίνονταν όλο και πιο έντονες. Πήγα στον γιατρό μου και μου είπε ότι είχα ινομυώματα , θα κάναμε μια μικρή επέμβαση και θα γινόμουν καλά. Δυστυχώς η μια επέμβαση έγιναν πέντε επεμβάσεις, έως τα 42 μου χρόνια. Τότε ήταν που μου έγινε η διάγνωση ότι θα έπρεπε να κάνω ριζική υστερεκτομή γιατί είχα τέσσερις όγκους. Η επέμβαση ακόμη πιο εκτεταμμένη, περιλάμβανε επιπλέον την αφαίρεση του επάνω μέρους του κόλπου και μερικών λεμφαδένων της πυέλου. Ευτυχώς που ο γιατρός, μου εξήγησε τα πάντά γιατί του το ζητούσα και εγώ. Είχα ενημέρωση και υποστήριξη και αυτό με βοήθησε γιατί μετά από το χειρουργείο η ζωή μου άλλαξε.

Δυστυχώς, σε έναν κόσμο όπου κυριαρχούν αυστηρές κοινωνικές πεποιθήσεις και στερεότυπα ότι μετά από ένα τέτοιο χειρουργείο παύεις να είσαι γυναίκα, εχει δεν έχει παιδιά μια γυναίκα, γεμίζει με ανασφάλεια ακόμη και όταν μπαίνει στην εμμηνόπαυση. Η αφαίρεση οργάνων έχει επιπτώσεις και στο σεξ. Πόνος στη σεξουαλική δραστηριότητα και δυσφορία λόγο της πρώιμης εμμηνόπαυσης!
Προσωπικά, δεν αφέθηκα μόνο στα χέρια του γιατρού μου, επέμενα και έψαχνα να μάθω όσα περισσότερα μπορούσα γύρω από την νέα μου κατάσταση. Στο κάτω κάτω, μια γυναίκα που γνωρίζει ακριβώς τι της συμβαίνει είναι για μένα ο πιο ειδικός στον κόσμο. Σημαντικό ρόλο πέρα από τους ειδικούς υποστήριξης, παίζει και ο σύζυγος ή σύντροφος στην περίοδο μετά το χειρουργείο και της εμμηνόπαυσης. Τα συμπτώματα ήταν πολλές φορές δύσκολα να τα διαχειριστώ. Εξάψεις, νυχτερινοί ιδρώτες, πόνοι στις αρθρώσεις, δυσκολία στον ύπνο και αγωνία αφού η ερωτική πράξη πια ήταν με πόνο και με μειωμένη διάθεση για σεξουαλική επαφή! Για την ερωτική συνεύρεση αναγκάστηκα να χρησιμοποιώ λιπαντικό όλο και πιο πολύ λόγω της ξηρότητας του κόλπου. Για πέντε χρόνια έβαζα επιθέματα οιστρογόνων. Θέλω να πω ότι στην περίπτωσή μου ένιωθα ανακούφιση. Σκέφτηκα ότι μπορεί να μην είχα όπως παλιά οργασμό ή επιθυμία για σεξ, αλλά είχα και έχω όμως επιθυμία για ζωή!

Ζω, ναι ζω ! Χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του προβλήματός μου. Ξέρω ότι η εμμηνόπαυση είναι μια δύσκολη προσαρμογή για μια γυναίκα, είτε είναι φυσιολογική είτε γίνεται πρώιμα λόγω π.χ. μιας επέμβασης. Όταν μιλούσα με τους ειδικούς ψυχολόγους μου έλεγαν ότι όταν μια γυναίκα είναι να αδιαθετήσει οι ορμόνες τις είναι στα ύψη. Θα πρέπει να μάθουμε να ελέγχουμε το σώμα μας.
Προσωπικά, όταν ήταν να μου έρθει η έμμηνος ρύση γινόμουν θηρίο, αλλά άλλαξα τρόπο ζωής και σκέψης κάτι που σας συνηστώ. Άλλαξε, όρθωσε το σώμα σου, μάθε να το ακούς!

Πέρασα και από μια κατάσταση που λόγω και άλλων προβλημάτων υγείας που είχα, έφτασα στον πάτο. Μάζευα τα κομμάτια μου για να μπορέσω να φτιάξω ένα μόριο. Ηρεμούσα και ηρεμώ, με το να κάνω πράγματα που με γέμιζαν και με γεμίζουν.

Θέλω να πιστεύω ότι όταν υπάρχουν γύρω σου άτομα που θέλουν , μπορούν να σε ακούσουν, και έχουν ενσυναίσθηση μπορείς να τα καταφέρεις. Πολλές φορές που νιώθεις να μην σε καταλαβαίνει κανείς γύρω σου, απευθύνσου σε κάποιον που περνά το ίδιο μονοπάτι! Βρήκα στήριξη και στο σύλλογο , ένιωσα ένα χέρι να με σηκώνει και μια φωνή να μου λέει σε καταλαβαίνω, μη φόβασαι θα τα καταφέρεις, θα τα καταφέρουμε.

Μίλα για όλα τα συμπτώματα, μην κρύβεσαι. Μίλα για τα αισθήματα που νιώθεις, ανασφάλεια, απόρριψη, απογοήτευση, ακόμη και από τον ερωτικό σου σύντροφο. Η ζωή δε σταματά στην περίοδο της εμμηνόπαυσης. Εκεί αρχίζει, μην αγχώνεσαι, δείτε το αλλιώς, το σώμα μας ξέρει. Ακούστε το και προσέξτε το. Ομόρφυνε τη ζωή σου προσφέροντας στον εαυτό σου στιγμές ξεγνοιασιάς, φωτεινότητας, αισιοδοξίας !!!»


Angelini Pharma Hellas

H Angelini Pharma Hellas, ως μέλος του Ιταλικού πολυεθνικού Ομίλου, ανταποκρινόμενη στις απαιτήσεις της εποχής, εκσυγχρονίζεται ταχύτατα, με στόχο να καταστεί πλήρως ανταγωνιστική και να ανταποκριθεί με επιτυχία στις αυξανόμενες απαιτήσεις στο πλαίσιο τόσο της Ελληνικής όσο και της Ευρωπαϊκής Φαρμακευτικής αγοράς.

Από το 2008 η Angelini Pharma Hellas ξεκίνησε τη δραστηριότητά της στην Ελλάδα, ύστερα από την εξαγορά ελληνικής φαρμακευτικής Εταιρείας, με πάνω από 50 χρόνια εμπειρίας στο φαρμακευτικό κλάδο. Έκτοτε αποτελεί μέλος του Φαρμακευτικού Τμήματος του Ομίλου Angelini στην Ευρώπη. Η προηγμένη υποδομή και τεχνογνωσία του Ομίλου Angelini μας επιτρέπει να θέσουμε ακόμα υψηλότερους στόχους.

Εχέγγυο επιτυχίας της Angelini Pharma Hellas στην Ελληνική φαρμακευτική αγορά, αποτελεί η βαθιά γνώση των διεθνών αγορών από τον Όμιλο Angelini, τόσο στο χώρο των Συνταγογραφούμενων φαρμάκων όσο και στο χώρο των OTC (Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα & καταναλωτικά προϊόντα Φαρμακείου).

Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της Angelini Pharma Hellas, συντελούν οι μακρόχρονες συνεργασίες σε διεθνές αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Συνεργασίες μέσα από τις οποίες, η Angelini Pharma Hellas αναζητά συνεχώς τις καλύτερες λύσεις για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών της ελληνικής οικογένειας, προσφέροντας Συνταγογραφούμενα και OTC σκευάσματα που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεραπευτικών κατηγοριών.


DEMO ΑΒΕΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Η φαρμακοβιομηχανία DEMO ABEE ιδρύθηκε το 1965 και δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη, παραγωγή και προώθηση φαρμακευτικών προϊόντων. Το εργοστάσιο της εταιρείας στο Κρυονέρι Αττικής, είναι το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής ενεσίμων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως, με υπερσύχρονες εγκαταστάσεις έκτασης 57.000 τ.μ, στις οποίες περιλαμβάνεται και ένα ιδιαίτερα σύγχρονο εργαστήριο Ποιοτικού Ελέγχου.

Η DEMO είναι πρώτη σε νοσοκομειακές πωλήσεις (σε αριθμό τεμαχίων) στα ενέσιμα προϊόντα όλων των μορφών, ενώ διαθέτει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα Έρευνας και Ανάπτυξης για τα ελεγχόμενης αποδέσμευσης ενέσιμα. Στην ιδιωτική αγορά το portfolio της εταιρείας αποτελείται από συνταγογραφούμενα σκευάσματα γενικής ιατρικής, καρδιολογικά, ογκολογικά, πνευμονολογικά, γαστρεντερολογικά, ουρολογικά, Συμπληρώματα Διατροφής και  Ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Η DEMO υπηρετεί πιστά τα τελευταία χρόνια τον εξαγωγικό της προσανατολισμό, με το δίκτυο πωλήσεών της να εκτείνεται σε Ευρώπη, Ασία, Αφρική, Μέση Ανατολή, Νότιο Αμερική και Ωκεανία. Η εταιρεία εξάγει το 81% και είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως ένας από  τους επίσημους προμηθευτές των Ηνωμένων Εθνών, της UNICEF,  του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, του Ερυθρού Σταυρού και των ΓΧΣ.   Το πρόγραμμα Υπευθυνότητας της DEMO βασίζεται σε 4 πυλώνες: Περιβάλλον, Ηθικό Marketing, Εργαζόμενοι και Κοινωνία με επίκεντρο τα παιδιά και τις ευπαθείς ομάδες.