Εξελίξεις στη θεραπεία της οστεοπόρωσης

Φρειδερίκη Πουτογλίδου

Ιατρός Ειδικευόμενη Ορθοπαιδικής, Υποψήφια Διδάκτωρ ΑΠΘ

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης είναι κατά κύριο λόγο φαρμακευτική. Όλο και περισσότερο έδαφος κερδίζει τα τελευταία χρόνια ένας φαρμακετικός παράγοντας που ονομάζεται Ντενοσουμάμπη. Πρόκειται για ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που παράγεται με τεχνολογία ανασυνδυασμένου DNA. Η Ντενοσουμάμπη αποτρέπει τη ενεργοποίηση των οστεοκλαστών, των κυττάρων, δηλαδή, που είναι υπεύθυνα για την οστική απορρόφηση.

Η Ντενοσουμάμπη χορηγείται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο κατάγματος ευθραυστότητας, άνδρες με ορμονικό αποκλεισμό λόγω καρκίνου του προστάτη και ασθενείς υπό μακροχρόνια κορτιζονοθεραπεία.

Μεγάλο πλεονέκτημα του φαρμάκου αυτού είναι πως η χορήγηση του γίνεται μία φορά κάθε 6 μήνες (υποδορίως, με μία ένεση), σε σύγκριση με άλλα φάρμακα που η χορήγηση τους είναι πολύ πιο τακτική.

Η Ντενοσουμάμπη έχει θεαματικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης, καθώς φαίνεται να μειώνει τα σπονδυλικά κατάγματα κατά 68%, τα κατάγματα του ισχίου κατά 40% και λοιπά κατάγματα κατά 20%. Παράλληλα, πολύ λίγες ανεπιθύμητες επιδράσεις έχουν αναφερθεί.

Συμπερασματικά, η Ντενοσουμάμπη είναι ένας παράγοντας με αποδεδειγμένη αντιοστεοπορωτική δράση, ελάχιστες παρενέργειες και πολύ καλή συμμόρφωση των ασθενών.


Πότε πρέπει να κάνω Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας;

Φρειδερίκη Πουτογλίδου

Ιατρός Ειδικευόμενη Ορθοπαιδικής, Υποψήφια Διδάκτωρ ΑΠΘ

Η οστεοπόρωση είναι μία πολύ συχνή πάθηση των οστών που χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων. Καλύτερη θεραπεία της, λοιπόν, όπως και όλων των παθήσεων, είναι η πρόληψη.

Η διάγνωση της οστεοπόρωσης και κατ’ επέκταση η πρόληψη και η θεραπεία της, γίνεται με την Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας (DEXA). Η εξέταση γίνεται στη σπονδυλική στήλη ή στο ισχίο (ή και στις δύο περιοχές) και στη συνέχεια γίνεται σύγκριση με τις τιμές ενός υγιούς ενήλικα. Η απόκλιση της τιμής του εξεταζόμενου από την τιμή του υγιούς ενήλικα λέγεται Tscore. Όταν το T-score είναι μεταξύ -1 και -2,5 ο ασθενής πάσχει από οστεοπενία, ενώ όταν είναι μεγαλύτερη από -2,5 ο ασθενής πάσχει από οστεοπόρωση. Ποιοι, όμως, ασθενείς πρέπει να υποβληθούν σε Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας;

Όλες οι γυναίκες άνω των 65 ετών

Μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή γυναίκες στην περιεμμηνοπαυσική περίοδο, με προδιαθεσικούς παράγοντες για ανάπτυξη οστεοπόρωσης, όπως γυναίκες με προηγηθέν κάταγμα ή παθήσεις που προδιαθέτουν (πχ. ρευματικές παθήσεις, υπερπαραθυρεοειδισμός, σύνδρομα δυσαπορρόφησης κ.ά.)

  • Άνδρες άνω των 70 ετών
  • Άνδρες με προδιαθεσικούς παράγοντες για ανάπτυξη οστεοπόρωσης
  • Ενήλικες και των δύο φίλων με παθήσεις που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης οστεοπόρωσης
  • Ενήλικες και των δύο φίλων που λαμβάνουν χρόνια φαρμακευτική αγωγή που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης (πχ. κορτιζόνη)
  • Ενήλικες και των δύο φίλων με προηγηθέν κάταγμα χαμηλής βίας
  • Ενήλικες και των δύο φίλων που λαμβάνουν ήδη αγωγή για οστεοπόρωση με σκοπό την παρακολούθηση της αποτελέσματος της θεραπείας

Εμμηνόπαυση και περικοιλιακό λίπος

Ευαγγελία Τσάτη

Πλαστική Χειρουργός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Γνωρίζουμε ότι λίγο πριν , κατά την διάρκεια και αμέσως μετά την εμμηνόπαυση αυξάνεται το λίπος γύρω από την περιοχή της κοιλιάς.

Υπάρχει ταυτόχρονα αύξηση του υποδόριου λίπους (κάτω από το δέρμα), αλλά και του σπλαχνικού λίπους.

Έχουν περιγραφτεί μέχρι σήμερα 4  μηχανισμοί που γίνεται αυτό και είναι οι παρακάτω: 

  1. Μειωμένος μεταβολισμός εξαιτίας της πτώσης των οιστρογόνων. Έχει πειραματικά διαπιστωθεί ότι η φαρμακευτική χορήγηση αντιοιστρογόνων μειώνει τον μεταβολικό ρυθμό κατά 50 θερμίδες την ημέρα. Σε ένα μικρό διάστημα τριών μηνών, αυτό οδηγεί σε αύξηση βάρους περίπου μισού κιλού. 
  2. Τα τελευταία χρόνια ανακαλύφθηκε ένας νέος τύπος λιποκυττάρων, που απαντάται πιο συχνά σε γυναίκες , αυξάνεται σε αριθμό με την πάροδο της ηλικίας και σχετίζεται με παραγωγή κυτοκινών .  Ας σημειωθεί εδώ ότι οι κυτοκίνες σχετίζονται με την αναστολή της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και συνεπώς αυξάνουν τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2. Αυτός ο νέος τύπος λιποκυττάρων αθροίζεται στην περιοχή γύρω από την κοιλιά και το στήθος. 
  3. Διαταραχές ύπνου. Ο μηχανισμός φαίνεται να είναι ο εξής: το άγχος και οι διαταραχές ύπνου που εμφανίζονται κατά την εμμηνόπαυση  αυξάνουν την έκκριση κορτιζόνης, η οποία με την σειρά της αυξάνει το περικοιλιακό λίπος. 
  4. Μειωμένη δραστηριότητα. Η χειρουργική αφαίρεση ή η  φαρμακευτική καταστολή των ωοθηκών έχει επιβεβαιωθεί ότι οδηγεί τις γυναίκες σε μειωμένη επιθυμία για δραστηριότητες, για κίνηση γενικά. Οι πρώτες παρατηρήσεις έγιναν σε θηλαστικά, όπου το φαινόμενο είναι πάρα πολύ έντονο. Η μειωμένη δραστηριότητα οδηγεί όχι μόνο σε αύξηση βάρους, αλλά και σε απώλεια μυϊκής μάζας.  

Πως αντιμετωπίζεται η αύξηση του λίπους? 

Υπάρχει βεβαίως η διατροφή και η άσκηση. Θα πρέπει να φροντίσουμε το διαιτολόγιο μας και να αυξήσουμε την άσκηση προσθέτοντας ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης για να προλάβουμε την απώλεια μυϊκής μάζας.

Η πλαστική χειρουργική έχει δύο «υπερόπλα» στην φαρέτρα της:

Την λιποαναρρόφηση και την κοιλιοπλαστική, και οι δυο με ΜΟΝΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ!

Η κοιλιοπλαστική είναι μια επέμβαση που διορθώνει την χαλάρωση του δέρματος και των μυών του  κοιλιακού τοιχώματος, αλλά ταυτόχρονα μειώνει σημαντικά και το λίπος της περιοχής της κοιλιάς. Λύνει δηλαδή ταυτόχρονα τρία προβλήματα.

Γίνεται στο νοσοκομείο και προϋποθέτει παραμονή.

Η τομή γίνεται στο σημείο όπου γίνεται η καισαρική και συνδυάζεται συχνά και με λιποαναρρόφηση, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Με την επέμβαση αυτή αφαιρείται ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΑ το δέρμα που προκαλεί την χαλάρωση της κοιλίας (μαζί και με ανεπιθύμητες ραγάδες όταν υπάρχουν, συνήθως μετά από εγκυμοσύνη), ενισχύονται οι κοιλιακοί μύες και αφαιρείται το λίπος. Επίσης με νέες τεχνικές ενισχύεται και η γράμμωση.

Υπάρχουν δύο είδη, η κανονική και η μίνι κοιλιοπλαστική. Μια λεπτομερής εξέταση και συζήτηση με τον πλαστικό χειρουργό σας θα βοηθήσει στην κατάλληλη επιλογή για εσάς.

Πότε η επιλογή μας θα είναι η λιποαναρρόφηση και/ή η λιπογλυπτική?

Όταν το πρόβλημα μας είναι μόνον το περικοιλιακό λίπος και η χαλάρωση είναι αμελητέα. Η λιποαναρρόφηση της κοιλιάς είναι μια επέμβαση χωρίς παραμονή στο νοσοκομείο και χωρίς ουλές.

Με τις καινούργιες τεχνικές, μπορούμε να αφαιρέσουμε μεγαλύτερη ποσότητα υποδορίου λίπους μέσα από μικροσκοπικές τομές.

Η αφαίρεση των λιποκυττάρων είναι και σ’ αυτήν την επέμβαση  μόνιμη και οριστική.

Και στις δύο περιπτώσεις επιβάλλεται η χρήση πιεστικού κορσέ  για μερικές μέρες. Δεν χρειάζεται αφαίρεση ραμμάτων, γιατί είναι απορροφήσιμα.

Να σημειωθεί ότι η μείωση του υποδόριου λίπους που επιτυγχάνεται με αυτές τι επεμβάσεις, έχει αποδειχτεί ότι μειώνει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα, μειώνοντας έτσι την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων και διαβήτη. 


Εμμηνόπαυση & Δέρμα

Κωνσταντίνος Καλοκασίδης, MD, PhD

Κλινικός Δερματολόγος, Αφροδισιολόγος

Οι αλλαγές που συμβαίνουν στο δέρμα κατά την εμμηνόπαυση:

Πιο λιπαρό δέρμα

Καθώς τα επίπεδα των οιστρογόνων πέφτουν, τα επίπεδα της τεστοστερόνης αυξάνονται και οδηγούν σε μεγαλύτερη έκκριση σμήγματος, το οποίο οδηγεί στην λιπαρότητα. Σε μερικές γυναίκες, αυτή η ορμονική αλλαγή μπορεί επίσης να οδηγήσει σε εξάρσεις ακμής.

Αυξημένη ερυθρότητα

Ως αποτέλεσμα των εξάψεων και της νυχτερινής εφίδρωσης (η οποία επιφέρει αύξηση της αιματικής ροής και ερυθρότητα) πολλές γυναίκες εμφανίζουν αυξημένη ερυθρότητα στο πρόσωπο και την περιοχή του στήθους.

Μειωμένη ελαστικότητα

Ως αποτέλεσμα των χαμηλότερων επιπέδων των οιστρογόνων ο οργανισμός σας παράγει σταδιακά ολοένα και λιγότερο κολλαγόνο και ελαστίνη, οι οποίες είναι οι πρωτεΐνες που διατηρούν την σφριγηλότατα και την ελαστικότητα του δέρματός.

Πιο λεπτό δέρμα

Τα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων οδηγούν σε μειωμένη ροή αίματος μέσω των δερματικών τριχοειδών αγγείων, πράγμα που σημαίνει ότι λιγότερο οξυγόνο και λιγότερα θρεπτικά συστατικά φτάνουν στο επιδερμικό στρώμα του δέρματος το οποίο σταδιακά γίνεται πιο λεπτό.

Πιο έντονες επιπτώσεις από την ηλιακή ακτινοβολία

Το δέρμα γίνεται ακόμα πιο ευαίσθητο στην ηλιακή ακτινοβολία, λόγω των μειωμένων επιπέδων οιστρογόνων που προκαλούν ταυτόχρονα και μείωση στην παραγωγή μελανίνης.

Προτάσεις για ένα υγιέστερο δέρμα κατά την εμμηνόπαυση

Οι επιλογές μας στο θέμα της ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ επηρεάζουν την επιδερμίδα και τη συνολική μας υγεία. Οι ομάδες θρεπτικών στοιχείων που παίζουν ιδιαιτέρως σημαντικό ρόλο κατά την εμμηνόπαυση είναι τα φυτοοιστρογόνα, η βιταμίνη D, το ασβέστιο, το φυλλικό οξύ, οι πολυφαινόλες, οι φυτικές ίνες και τα Ω-3 λιπαρά οξέα. Προτείνεται η κατανάλωση τροφίμων με αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες καταπολεμούν τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες. Εντάξτε στη διατροφή σας φρούτα και λαχανικά με ζωηρά χρώματα (παίρνουν το χρώμα τους ακριβώς από τις εν λόγω ουσίες). Προσπαθήστε να πίνετε καθημερινά 8-9 ποτήρια νερό για να ενυδατώνετε το δέρμα σας εκ των έσω και να διεγείρετε την αποβολή των τοξινών που βαραίνουν όχι μόνο τον οργανισμό, αλλά και την επιδερμίδα.

Προϊόντα περιποίησης του δέρματος

Το πρωί, επιλέξτε τον συνδυασμό κρέμας ματιών και για το πρόσωπο ορός-κρέμα ημέρας· Φυσικά δεν ξεχνάμε και την χρήση αντιηλιακής κρέμας (με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 30 όταν υπάρχει έντονη ηλιοφάνεια).  Το βράδυ, εφαρμόζεται μια κρέμα νυκτός.  Υπάρχουν και εξειδικευμένα προϊόντα για χρήση για λαιμό και ντεκολτέ για πιο απαιτητικές γυναίκες που θέλουν και μπορούν να δουν πιο ολοκληρωμένα τη συγκεκριμένη φροντίδα.

Οι αντιγηραντικές κρέμες περιέχουν διάφορα ενεργά συστατικά με αποδεδειγμένη αντιγηραντική δράση. Αυτά είναι η ρετινόλη (παράγωγο της βιταμίνης Α), τα οξέα φρούτων (ΑΗΑ, ΒΗΑ), το υαλουρονικό οξύ (δεσμεύει το νερό και την υγρασία 1000 x το βάρος του και δίνει ζωντάνια στην επιδερμίδα), η βιταμίνη C (γνωστή και ως ασκορβικό οξύ) η οποία δρα σαν αντιοξειδωτικό κα.

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:  ανακουφίζει από το στρες και τονώνει το κυκλοφορικό σύστημα, προσφέροντας ενισχυμένη αιμάτωση και οξυγόνωση η οποία έχει ως αποτέλεσμα ένα πιο φωτεινό και υγιές δέρμα.

ΥΠΝΟΣ: Ένας πολύωρος, βαθύς και αδιατάραχτος ύπνος κάνει το δέρμα να δείχνει πιο φρέσκο και σφριγηλό.

Στο ΙΑΤΡΕΙΟ: οι βαθιές ρυτίδες και τα ελλείμματα στον όγκο του προσώπου μπορούν να αναπληρωθούν με διάφορα ενέσιμα εμφυτεύματα (υαλουρονικό οξύ, λίπος κ.ά.). Οι εκφραστικές ρυτίδες μειώνονται με ενέσιμη θεραπεία βοτουλινικής τοξίνης. Η μεσοθεραπεία (αυτόλογη με δικούς μας αυξητικούς παράγοντες που προέρχονται από τα αιμοπετάλια ή ετερόλογη) διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης προσφέροντας καλύτερη ποιότητα και εμφάνιση στην επιδερμίδα. Επίσης, τα χημικά πίλινγκ μπορούν να ανανεώσουν την επιδερμίδα και να περιορίσουν σε κάποιο βαθμό το βάθος και την ένταση των ρυτίδων. Οι ηλιακές ή γεροντικές κηλίδες αντιμετωπίζονται με εφαρμογή λευκαντικών κρεμών, ειδικών peelings και εξειδικευμένα lasers Q-Switched Laser. Για όλα αυτά, συζητήστε με το δερματολόγο σας, καθώς κάθε δέρμα διαφέρει.


Ορμονική Ακμή. Γιατί μπορεί να συμβεί στην Εμμηνόπαυση;

Δέσποινα Αρναούτογλου

Κλινική Δερματολόγος Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής

Ένας μύθος που έρχεται από πολύ παλιά, είναι ότι η Ακμή αφορά μόνο εφήβους!

Η Ακμή θεωρείται ότι έχει ένα είδος κληρονομικής επιβάρυνσης, μια και μεταξύ όλων των άλλων χαρακτηριστικών, κληρονομούμε και το λιπαρό δέρμα ή  δέρμα με τάση Ακμής. Από κει και πέρα όμως, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση, την επιδείνωση, ή την υποτροπή της Ακμής.

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συμμετέχουν στην παθογένεια της Ακμής είναι περιβαλλοντικοί, διατροφικοί, μικροβιακοί, ψυχολογικοί, φάρμακα, καλλυντικά και ορμονικοί παράγοντες.

Μιλώντας για «Ορμονική Ακμή», υπάρχει ποικιλία ορμονικών διαταραχών που εμπλέκονται στην εμφάνιση της Ακμής.

Έτσι στην πρώτη βρεφική ηλικία, η Ακμή είναι αποτέλεσμα διέγερσης των σμηγματογόνων αδένων από τα ανδρογόνα της μητέρας μέσω του πλακούντα.

Αργότερα κατά την εφηβεία, οι ορμονικές ανισορροπίες θα παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της Ακμής, σε κορίτσια με υπερπαραγωγή Ανδρογόνων ή Προλακτίνης, με διαταραχές Προγεστερόνης ή αντίσταση στην Ινσουλίνη, ενώ και η διαταραχή της λειτουργείας του θυρεοειδούς αδένα φαίνεται να συμμετέχει σε αυτή την πολύπλοκη τελικά παθογένεια του πιο συχνού δερματολογικού νοσήματος. Της Ακμής!

Όμως πως η Ακμή εμπλέκεται με την Εμμηνόπαυση;

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική διαδικασία, που ξεκινά περίπου στα 50, κάθε γυναίκα την βιώνει με διαφορετική ένταση και συμπτώματα. Αυτή η φάση αποτελεί πραγματική πρόκληση για το δέρμα αλλά και για ολόκληρο το σώμα και τις λειτουργίες του, και οφείλεται σε μια «ορμονική αντιστροφή», που θέλει τα Οιστρογόνα και την Προγεστερόνη  να μειώνονται συνεχώς, ενώ τα Ανδρογόνα συνεχίζουν την μειωμένη ευτυχώς, παραγωγή τους.

Οι περισσότερες γυναίκες λόγω μειωμένων Οιστρογόνων και Προγεστερόνης, εμφανίζουν μια σειρά από αλλαγές στο δέρμα, το οποίο γίνεται ξηρό, λεπτό, θαμπό, ευαίσθητο, με χαλάρωση, χωρίς όγκο και σφρίγος.

Ως αποτέλεσμα της δράσης των Ανδρογόνων, σε κάποιες γυναίκες αυξάνεται η παραγωγή σμήγματος που μπορεί να οδηγήσει λιπαρότατα του προσώπου ή και σε εμφάνιση Ακμής.

Η υπερίσχυση των ανδρογόνων φέρει αλλαγές και στα μαλλιά, τα οποία γίνονται λιπαρά, με λεπτές και εύθραυστες τρίχες, οδηγώντας σε αραίωση ανδρογεννητικού τύπου, ενώ τέλος, η υπερτρίχωση στο πηγούνι είναι μία ακόμη αλλαγή που οφείλεται στην δράση των ανδρογόνων κατά την εμμηνόπαυση.

Μην πανικοβάλλεστε όμως!!

Η επιστήμη της ομορφιάς είναι στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας για να δώσει λύση σε κάθε μία από τις αλλαγές που μπορεί να βιώσει κατά την  εμμηνόπαυση. Μπορείτε να είστε όμορφες, παραγωγικές και δυναμικές για πάρα πολλά χρόνια ακόμη, αρκεί να ακολουθήσετε τις συμβουλές των ειδικών.


Η Εμμηνόπαυση και τι προκαλεί στο σώμα

Δέσποινα Αρναούτογλου

Κλινική Δερματολόγος Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής

Η εμμηνόπαυση είναι μία φυσιολογική διαδικασία που κάθε γυναίκα θα την ζήσει με διαφορετικό τρόπο και ένταση. Από την εγκατάσταση της εμμηνόπαυσης και μετά, αρχίζουν να εμφανίζονται αλλαγές στο σώμα εσωτερικά και εξωτερικά, που σταδιακά επιδεινώνονται σε βαθμό που εξαρτάται από το DNA  της κάθε γυναίκας, αλλά και από τον τρόπο ζωής της γενικότερα.

Ειδικότερα για το δέρμα, οι αλλαγές που εμφανίζονται σχετίζονται με την εγκατάσταση σιγά σιγά μιας «Ορμονικής Ανισορροπίας». Έτσι ενώ στην ζωή της η γυναίκα βρίσκεται κάτω από την δράση των Οιστρογόνων, που καθορίζουν από την γονιμότητα μέχρι τον ψυχισμό της, στην εμμηνόπαυση τα πράγματα αντιστρέφονται. Τα Οιστρογόνα μειώνονται, καθώς και η Προγεστερόνη, οδηγώντας σε μια επιταχυνόμενη διαδικασία γήρανσης του δέρματος, ενώ αντίθετα τα Ανδρογόνα συνεχίζουν να παράγονται με μειωμένο ρυθμό, φέρνοντας σε μια σειρά από αλλαγές.

Η μείωση των Οιστρογόνων και της Προγεστερόνης επιβραδύνει  το μεταβολισμό και την ανανέωση των κυττάρων,  με αποτέλεσμα σταδιακά πιο λεπτό και θαμπό δέρμα. Μειώνει τα λιπίδια του επιδερμιδικού φραγμού και κάνει το δέρμα ξηρό και ευαίσθητο. Επίσης μειώνει το Κολλαγόνο, την Ελαστίνη και το Υαλουρονικό, και το δέρμα χάνει τον όγκο και το σφρίγος του, στεγνώνει κι αρχίζει να χαλαρώνει στο πρόσωπο και το σώμα. Ειδικά στο πρόσωπο, η μείωση του λιπώδη στηρικτικού ιστού κάτω από το δέρμα, η ατροφία των μυών, η συρρίκνωση των οστών και η χαλάρωση του δέρματος, οδηγούν σε απώλεια του οβάλ περιγράμματος, ενώ τα μάτια φαίνονται βαθουλωτά  και η συνολικότερη εικόνα δείχνει ένα κουρασμένο και θλιμμένο πρόσωπο. Τα χείλη χάνουν τον όγκο τους, τα βλέφαρα πέφτουν, εμφανίζονται ρυτίδες και πανάδες, ενώ το  λίπος αρχίζει να συσσωρεύεται στην κοιλιά, τους γλουτούς και τους μηρούς.

Ο συνδυασμός απώλειας Οιστρογόνων και περίσσιας Ανδρογόνων, ευθύνεται για την τριχόπτωση στην εμμηνόπαυση. Οι τρίχες γίνονται λεπτές, ξηρές, εύθρυπτες και πιο λιπαρές. Η αραίωση που δημιουργείται μέσα στα χρόνια είναι περισσότερο Ανδρογεννητικού τύπου, ενώ λιγότερο συχνά μπορεί να πάρει την μορφή της Πρόσθιας Ινωτικής Αλωπεκίας, που σίγουρα είναι πιο σοβαρή κατάσταση. Μαζί μετά μαλλιά επηρεάζονται  και τα νύχια, καθώς οι ανάγκες σε Ασβέστιο είναι μεγαλύτερες, και η μακροχρόνια ταλαιπωρία των νυχιών από επαφή με νερά, απορρυπαντικά και συνεχές ημιμόνιμο μανικιούρ τα καθιστά αρκετά ευάλωτα. Επίσης η δράση των ανδρογόνων οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής σμήγματος και εμφάνιση Ακμής, αλλά και σε υπερτρίχωση στο  πηγούνι.

Τα παλιά χρόνια όλες αυτές οι αλλαγές έκαναν την γυναίκα να μοιάζει γιαγιά στα 60 της. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η γυναίκα μπορεί να είναι γερή, παραγωγική και με νεανική εμφάνιση ανεξάρτητα από την ηλικία της. Υιοθετήστε υγιεινή διατροφή, πίνετε πολύ νερό, ασκηθείτε, εφαρμόστε την αντιοξείδωση στην ζωή σας και μιλήστε για ότι σας απασχολεί στους ειδικούς.


Αυτόλογη μεσοθεραπεία: Καινούργια τεχνική για νέο, λαμπερό πρόσωπο.

Θανάσης Χριστόπουλος Dr., MD

Πλαστικός Χειρουργός

Η αυτόλογη μεσοθεραπεία είναι μία σχετικά καινούρια τεχνική της πλαστικής χειρουργικής, η οποία έχει ως σκοπό τη βελτίωση της υφής του προσώπου. Δηλαδή, με τη μέθοδο της μεσοθεραπείας, το δέρμα του προσώπου γίνεται πιο λαμπερό και βελτιώνεται η ελαστικότητά του, εγχύοντας αυτόλογο υλικό.

Λέγοντας αυτόλογο εννοούμε υλικό από τον ίδιο τον οργανισμό. Το αποτέλεσμα βασίζεται στην παραγωγή ινοβλαστών, των κυττάρων δηλαδή εκείνων που παράγουν τις ελαστικές ίνες του δέρματος.

Στην πράξη, αυτό το οποίο γίνεται είναι ότι με μία απλή αιμοληψία, όπως αυτή που κάνουμε για μία εξέταση αίματος, παίρνουμε μία μικρή ποσότητα αίματος. Το αίμα αυτό μπαίνει σε φυγοκεντρικό διαχωριστήρα και διαχωρίζεται σε ερυθρά αιμοσφαίρια, πλάσμα, αιμοπετάλια και λευκά αιμοσφαίρια. Ένα μέρος από αυτό το υλικό, που δεν περιέχει ερυθρά αιμοσφαίρια, χρησιμοποιείται ως υλικό μεσοθεραπείας. Μπορεί να εμπλουτιστεί ή όχι με άλλες ουσίες και τοποθετείται μέσα στο δέρμα του προσώπου ή του λαιμού ή και του ντεκολτέ.

Συνήθως χρειάζονται δύο ή τρεις εφαρμογές, με μεσοδιάστημα ενός μηνός μεταξύ τους, προκειμένου να ολοκληρωθεί η θεραπεία. Δίνει μία πολύ καλή αναζωογόνηση στο δέρμα, η οποία αρχίζει να φαίνεται ένα μήνα μετά από κάθε θεραπεία.

Πρόκειται για μία τεχνική με πολύ καλά αποτελέσματα. Είναι ασφαλής, διότι αυτό που χρησιμοποιούμε είναι υλικό που προέρχεται από τον οργανισμό του ιδίου του ατόμου στο οποίο εφαρμόζεται. Η διέγερση αυτή του δέρματος βασίζεται περισσότερο στους αυξητικούς παράγοντες, οι οποίοι περιέχονται στο υλικό το οποίο βάζουμε. Οι αυξητικοί αυτοί παράγοντες, απελευθερώνονται από τα κύτταρα του ιδίου του οργανισμού. Ο οργανισμός ξεκινά την επουλωτική διαδικασία. Ως γνωστό, η επουλωτική διαδικασία έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή καινούριας επιδερμίδας, πιο νεανικής, καλύτερης υφής κι ελαστικότητας.


Μύθοι και αλήθειες για την οστεοπόρωση

Σπύρος N. Νίκας

Ρευματολόγος

Είναι εκφυλιστική πάθηση

Μύθος: Πρόκειται για μεταβολικό νόσημα των οστών, χαρακτηριζόμενο από  χαμηλή οστική πυκνότητα,  με συνέπεια ευθραυστότητα (αυξημένο καταγματικό κίνδυνο) οστών και μικρο-αρχιτεκτονική αποδιοργάνωση. Η πιο συχνή μορφή είναι η μετεμμηνοπαυσιακή, όμως υπάρχει οστεοπόρωση μετά από κορτιζόνη ή η γεροντική (> 75 έτη) μορφή κα.

Η οστεοπόρωση πονάει

Μύθος: πρόκειται για ασυμπτωματικό νόσημα. Πόνο θα προκαλέσει μόνο αν εμφανισθεί κάταγμα (πχ στην σπονδυλική στήλη , στο ισχίο, στον καρπό), αυτόματα ή μετά από πτώση – κάκωση.

Είναι σοβαρό νόσημα

Αλήθεια:  εκτός από το πόνο του κατάγματος, σχετίζεται με δυσκινησία – ανικανότητα και με αυξημένη θνησιμότητα, αφού το 20% που θα χειρουργηθούν για κάταγμα ισχίου, θα πεθάνουν από διάφορες επιπλοκές στον πρώτο μετεγχειρητικό χρόνο.

Η DEXA είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος μέτρησης οστικής πυκνότητας (~οστεοπόρωση)

Αλήθεια: Άλλες μέθοδοι όπως ο US πτέρνας ή η QCT είναι αναξιόπιστες ή έχουν περισσότερη ακτινοβολία.

Μετά την εμμηνόπαυση, πρέπει ΑΜΕΣΩΣ ΟΛΕΣ οι γυναίκες να ελεγχθούν για οστεοπόρωση.

Μύθος: Μετά τα 65 έτη, πρέπει ΟΛΕΣ οι γυναίκες να ελεγχθούν με DEXA για οστεοπόρωση. Πιο πριν ελέγχονται ειδικές ομάδες ασθενών (με ιστορικό κατάγματος ή σοβαρού νοσήματος, οικογενειακό ιστορικό κα).

Θεραπεία απαιτείται μόνο στους ασθενείς που με βάση την DEXA έχουν οστεοπόρωση

Μύθος: θεραπεία επιβάλλεται σε κάθε ασθενή με οστεοπόρωση με βάση την DEXA αλλά και σε ασθενείς με οστεοπενία & αυξημένο καταγματικό κίνδυνο (FRAX) όπως και σε αυτούς με κατάγματα χαμηλής βίας (πχ μετά από πτώση από το ύψος σώματος)

Αφού ο ασθενής διαγνωσθεί με οστεοπόρωση (ή αυξημένο καταγματικό κίνδυνο) απαιτείται ΚΑΙ εξέταση αίματος

Αλήθεια: απαιτείται συγκεκριμένος εργαστηριακός έλεγχος, ώστε να αποκλεισθεί πιθανό υποκείμενο αίτιο (2θης οστεοπόρωση ?), η παρουσία του οποίου είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη οστεοπόρωσης (πχ υπερ-παραθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, φλεγμονή, νεφρική ανεπάρκεια κα)

ΔΕΝ «φτιάχνει» ποτέ!

Μύθος: πρόκειται για μακροχρόνιο νόσημα, όμως μετά από κάποια χρόνια θεραπείας, ο καταγματικός κίνδυνος μειώνεται και η εικόνα στην DEXA βελτιώνεται και η θεραπεία θα μπορούσε να διακοπεί. Σε καμία περίπτωση η θεραπεία ΔΕΝ είναι εφ’ όρου ζωής , αντίθετα αυτό ενέχει κινδύνους (άτυπα κατάγματα)

Δεν έχω οστεοπόρωση αλλά οστεοπενία, να πάρω ασβέστιο με βιταμίνη D?

Μύθος: Εφόσον μια φυσιολογική γυναίκα (χωρίς ιστορικό κατάγματος, λήψη κορτιζόνης ή άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας) είναι σε οστεοπενία και δεν έχει αυξημένο καταγματικό κίνδυνο (FRAX), δεν απαιτείται ΚΑΜΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ.  Η χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης D3 στις γυναίκες αυτές αποτελεί μια συχνή τακτική, η οποία όπως έχει αποδειχθεί ισχυρά πλέον ότι δεν προσφέρει σε κάτι (οστική πυκνότητα, καταγματικό κίνδυνο, πτώσεις)


Εμμηνόπαυση & οστεοπόρωση

Σπύρος N. Νίκας

Ρευματολόγος

Η Οστεοπόρωση είναι ένα χρόνιο ασυμπτωματικό νόσημα, το οποίο σχετίζεται  με μείωση της οστικής μάζας, διαταραχή της αρχιτεκτονικής του οστού και οστική ευθραυστότητα, αυξημένο δηλαδή κίνδυνο οστικού κατάγματος. Η πιο συχνή μορφή είναι η μετεμμηνοπαυσιακή (εμφάνιση μετά την εμμηνόπαυση), ενώ λιγότερο συχνά εμφανίζονται και περιστατικά γεροντικής (>75 έτη, και στους άνδρες) ή φαρμακευτικής (πχ κορτιζόνη) οστεοπόρωσης, όπως και άλλες μορφές (πχ ιδιοπαθής ).

Η οστική μάζα στις γυναίκες, είναι γενικά μικρότερη από ότι στους άνδρες. Από την ηλικία των 20 ετών και μέχρι και την προ-εμμηνοπαυσιακή περίοδο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό σταθερή,  λόγω δυναμικής ισορροπίας στη λειτουργία (remodeling) των κυττάρων του οστού, δηλαδή των οστεοβλαστών (κύτταρα υπεύθυνα για την παραγωγή οστού) και των οστεοκλαστών (κύτταρα υπεύθυνα για απορρόφηση οστού).

  • Η παρουσία οιστρογόνων, κατά την αναπαραγωγική περίοδο, (όσο η γυναίκα έχει έμμηνο ρύση)  σχετίζονται με :
  • ανασταλτικές (αρνητικές) δράσεις στην διαφοροποίηση (ενεργοποίηση) των οστεοκλαστών (κύτταρα που απορροφούν οστό)
  • ανασταλτικές δράσεις στις περιοχές οστικής αναδόμησης (περιοχές που γίνεται απορρόφηση οστού) – οστεοκύτταρα
  • ευεργετικές δράσεις στους οστεοβλάστες (κύτταρα που παράγουν οστό)

Η εμμηνόπαυση συνοδεύεται από απώλεια οιστρογόνων για τη γυναίκα, άρα και από απουσία πλέον των ευεργετικών αυτών δράσεων στο οστό.  Κάτι τέτοιο σημαίνει μεγαλύτερη οστική απορρόφηση, προοδευτική μείωση της οστικής μάζας και σε εύλογο χρονικό διάστημα, σε κάποιες γυναίκες, όχι σε όλες, οστεοπόρωση και αυξημένος κίνδυνος κατάγματος. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο γυναίκες με πρώιμη εμμηνόπαυση (<45 έτη) ή με έλλειψη τέτοιων ορμονών για μεγάλο διάστημα της ζωής τους βρίσκονται σε πιο  αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση.  Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες για οστεοπόρωση είναι η ηλικία της γυναίκας (οστεοπόρωση εμφανίζεται μόλις στο 15% των γυναικών στην δεκαετία των 50 ετών, αλλά στο 70% μετά τα 80 έτη), η λευκή φυλή, χαμηλό σωματικό βάρος και ύψος, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, ιστορικό  κατάγματος στην ίδια ή στους γονείς, κάπνισμα, μακροχρόνια λήψη κορτιζόνης, χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα κα.

Λογικά,  χορήγηση οιστρογόνων στη φάση της εμμηνόπαυσης θα μπορούσε να έχει ευεργετική δράση και αυτό έχει στο παρελθόν δοκιμασθεί και έχει αποδειχθεί βελτίωση της οστικής πυκνότητας με μείωση του καταγματικού κινδύνου. Η παρέμβαση όμως αυτή σχετίστηκε στην πορεία με αύξηση του κινδύνου για καρκίνο μαστού και ενδομητρίου ή του κινδύνου θρομβώσεων και για τον λόγο αυτό η θεραπευτική αυτή πρακτική έχει πλέον εγκαταλειφθεί.

Όλες οι γυναίκες σε εμμηνόπαυση θα πρέπει με ελεγχθούν με τη μέθοδο DEXA για πιθανή οστεοπόρωση μετά  την ηλικία των 65 ετών. Πιο πριν ελέγχονται ειδικές ομάδες ασθενών. Εφόσον διαγνωσθεί οστεοπόρωση (Tscore < -2,5 ) ή οστική ευθραυστότητα (οστεοπενία με αυξημένο καταγματικό κίνδυνο, με βάση το εργαλείο FRAX), και εφόσον αποκλεισθεί υποκείμενο αίτιο (απαιτείται κάποιος βασικός αιματολογικός έλεγχος),  η ασθενής θα πρέπει να λάβει αγωγή (αντι-οστεοκλαστικό ως 1ης γραμμής) σε συνδυασμό πάντα με ασβέστιο & βιταμίνη D3. Σε πρόδρομα στάδια οστεοπόρωσης (οστεοπενία χωρίς ευθραυστότητα – πρόληψη οστεοπόρωσης) δυστυχώς δε υπάρχουν σοβαρές παρεμβατικές επιλογές, δεν απαιτείται πάντως κάποια θεραπεία.


Η ψυχολογία της εμμηνόπαυσης

Νικολέττα Κουσουρή

Ψυχολόγος, Ομαδική Ψυχοθεραπεύτρια

Η εμμηνόπαυση είναι μια κατάσταση που συχνά συνδέεται με πολλές αλλαγές στη ζωή μίας γυναίκας και αποτελεί σημαντικό εξελικτικό στάδιο, το οποίο αναπόφευκτα προκαλεί αλλαγές στην διάθεση, στις σκέψεις, τα συναισθήματα αλλά και τη συμπεριφορά. Πρόκειται, λοιπόν, για μία χρονική περίοδο, όπου απαιτείται περισσότερη ψυχική ενέργεια και ψυχική ανθεκτικότητα. Με λίγα λόγια, μπορεί η ψυχική υγεία της γυναίκας να δοκιμαστεί ιδιαίτερα. Όσο νωρίς ή αργά κι αν έρθει η εμμηνόπαυση, ανατρέπει την σταθερότητα και τα δεδομένα που διαμόρφωναν τη ζωή μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αποτελεί σημαντικό στάδιο στη ζωή και πολλές φορές ορίζει την έναρξη μιας περιόδου που μπορεί να είναι το ίδιο μακρά όσο και αυτή της εμμήνου ρύσεως.

Όμως, είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι οι αλλαγές στις οποίες καλείται να προσαρμοστεί η γυναίκα, δεν αφορούν μόνο την ψυχική της υπόσταση, αλλά και την κοινωνική και βιολογική, οι οποίες φυσικά είναι αλληλεξαρτώμενες και αναπόσπαστες η μία από την άλλη.

Οι αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες σε βιολογικό επίπεδο, είναι πάρα πολλές.  Μπορεί να παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες κουράζονται πιο εύκολα ή μπορεί να επηρεάζονται κάποιες φορές οι νοητικές λειτουργίες τους, όπως η συγκέντρωση ή η μνήμη. Παράλληλα, το σώμα αλλάζει σε διάφορα επίπεδα, όπως και η σεξουαλική ζωή. Αυτό συχνά μπορεί να ωθεί κάποιες γυναίκες να πιστεύουν ότι τελειώνει η σεξουαλική τους ζωή και η έντονη δραστηριότητα που είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή ή μπορεί να αισθάνονται ότι το σώμα τους δεν είναι επιθυμητό ή ελκυστικό.

Κοινωνικά, οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης αντιμετωπίζονται πολλές φορές με σκληρό τρόπο και σπάνια εκπροσωπούνται. Είναι γεγονός, τουλάχιστον στην Ελλάδα, πως οποιοδήποτε θέμα που αφορά την έμμηνο ρύση θεωρείται ταμπού. Η ολοκλήρωση του αναπαραγωγικού κύκλου στη ζωή της γυναίκας, φυσικά, δεν είναι εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Σπάνια, η εμμηνόπαυση γίνεται αντικείμενο συζήτησης στον τύπο ή στον δημόσιο λόγο γενικότερα, παρόλο που ουσιαστικά αφορά τον μισό πληθυσμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι γυναίκες να δυσκολεύονται πολύ να μιλήσουν για τα θέματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν, να ντρέπονται να ζητήσουν βοήθεια και τελικά, να μην καταφέρνουν να προσφέρουν γνώσεις και εμπειρία στον υπόλοιπο πληθυσμό.

Επιπροσθέτως, φαίνεται ότι οι έμφυλοι ρόλοι που πολύ συχνά υιοθετούν οι γυναίκες, κατά την περίοδο την εμμηνόπαυσης, μπορεί να βιώνονται πιο απαιτητικοί. Φυσικά, αναφερόμαστε στον πιο βασικό ρόλο που έχουν οι γυναίκες σχεδόν σε όλες τις ηλικίες, εκείνον του φροντιστή.  Πολλές γυναίκες φροντίζουν τους ηλικιωμένους γονείς, ή τον σύζυγό/ σύντροφο τους αν έχει κάποιο πρόβλημα υγείας, ή τα παιδιά και εγγόνια, και κάποιες φορές ταυτόχρονα. Είναι συχνό φαινόμενο επίσης, να αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τη φροντίδα του σπιτιού, ενώ παράλληλα εργάζονται. Είναι σαφές ότι οι συνθήκες αυτές γίνονται εξαιρετικά δύσκολες, όταν μία γυναίκα εισέρχεται στην περίοδο της εμμηνόπαυσης.

Με βάση τα παραπάνω, η ψυχική υγεία των γυναικών στην εμμηνόπαυση κάποιες φορές βρίσκεται σε τεντωμένο σκοινί. Είναι πιθανό να βιώνονται συναισθήματα απογοήτευσης, απελπισίας, θυμού, φόβου, μοναξιάς και τελικά θλίψης. Καμιά φορά παρατηρείται έντονη και επιθετική συμπεριφορά προς τους οικείους ή και συναδέλφους στη δουλειά. Τελικά, η εμμηνόπαυση καταλήγει να συμβολίζει για κάποιες γυναίκες την παραίτηση από τη ζωή.

Η λύση για την κατάσταση αυτή είναι η ολιστική αντιμετώπιση. Πρώτα απ’ όλα, η ενημέρωση για όλα τα θέματα που αφορούν την εμμηνόπαυση από τους επαγγελματίες και το άνοιγμα της συζήτησης για το θέμα αυτό χωρίς ντροπή και φόβο είναι μία πολύ σημαντική αρχή που πρέπει να γίνει, με πρωτοβουλίες από φορείς, συλλόγους και πολιτικούς εκπροσώπους. Η γνώση ότι η εμμηνόπαυση δεν είναι το τέρμα για καμία δραστηριότητα ούτε για τη σεξουαλική ζωή, αλλά η αρχή μίας νέας κατάστασης με πολλές δυνατότητες για κάθε γυναίκα είναι απαραίτητη.

Σε πιο ατομικό επίπεδο, η κοινωνικοποίηση, η ανάληψη πρωτοβουλιών και φυσικά, η εισαγωγή στην έννοια της φροντίδας του εαυτού, μπορεί να βοηθήσουν, ώστε οι γυναίκες να προσαρμοστούν στις νέες αλλαγές με μεγαλύτερη ευκολία. Αν τέλος, υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες που συνοδεύουν την περίοδο της εμμηνόπαυσης, όπως προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία, αλλά και προβλήματα διαχείρισης καταστάσεων, είναι απαραίτητη η ψυχολογική υποστήριξη. Η παρέμβαση πρέπει να διαμορφώνεται εξατομικευμένα, είτε με την έναρξη ψυχοθεραπείας ή με την ένταξη σε ψυχοκοινωνικό πλαίσιο για βραχύχρονη και εστιασμένη υποστήριξη.