Διατροφή και Εμμηνόπαυση

Αναστασία Κόκκαλη

Κλινικός Διαιτολόγος

Οι πολλές και διαφορετικές αλλαγές που συμβαίνουν στον γυναικείο οργανισμό κατά την διάρκεια της εμμηνόπαυσης, δημιουργούν μία επιπρόσθετη αλλά βασική ανάγκη: να τροποποιηθεί ανάλογα και η διατροφή.

Η  διατήρηση ή επίτευξη ενός υγιούς σωματικού βάρους και υ πρόληψη παθήσεων όπως η οστεοπόρωση και η καρδιαγγειακή νόσος είναι οι βασικοί στόχοι του κατάλληλα διαμορφωμένου διατροφικού σχήματος για αυτή την ηλικία.

Η μειωμένη παραγωγή οιστρογόνων προκαλεί εξάψεις,  εφιδρώσεις, διακυμάνσεις της διάθεσης, πόνο και δυσκαμψία στις αρθρώσεις, ξηρότητα του κόλπου και μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, αϋπνίες και αυξημένη διάθεση για κατανάλωση φαγητού. Αυτές οι συνθήκες δυστυχώς οδηγουν και σε άστατες διατροφικές συνήθειες.

Η εμμηνόπαυση αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης καρδιαγγειακών προβλημάτων,  λόγω των μειωμένων οιστρογόνων. Επομένως, η διατροφή θα πρέπει  να περιλαμβάνει τρόφιμα με προστατευτική δράση για την καρδιά : ελαιόλαδο, αβοκάντο, λιπαρά ψάρια, φρούτα εποχής, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής αλέσεως. Η αύξηση του βάρους, η συσσώρευση σπλαχνικού λίπους,  η αυξημένη χοληστερόλη, η αυξημένη LDL χοληστερόλη, και η υπέρταση  είναι δεδομένα τα οποία μπορούν να προληφθούν με τις σωστές διατροφικές επιλογές βασισμένες στην Μεσογειακή Δίαιτα.

Επίσης, αυτή η περίοδος επηρεάζει αρνητικά και τον σκελετό και  αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης. Με την πάροδο της ηλικίας μειώνεται προοδευτικά η οστική πυκνότητα, επομένως η πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D είναι ιδιαίτερα σημαντική. Επομένως τρόφιμα όπως: γαλακτοκομικά, κεφίρ, αριάνι, φυτική μαργαρίνη, σαρδέλες, λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, αμύγδαλα είναι απαραίτητα. Συστήνεται η κατανάλωση 3 μερίδων γαλακτοκομικών ημερησίως, ώστε να διασφαλίζεται μία καλή πρόσληψη ασβεστίου. 1 μερίδα = 1 φλιτζάνι γάλα, 30 γρ. τυρί  και  200 γρ. γιαούρτι. Η βιταμίνη D συναντάται σε σχετικά λίγα τρόφιμα: λιπαρά ψάρια, κρόκος  αυγού, εμπλουτισμένο γάλα. Σημαντικό ποσοστό της βιταμίνης προέρχεται από τον ήλιο, αφού συντίθεται στο δέρμα όταν αυτό εκτίθεται στο ηλιακό φως. Έτσι είναι απαραίτητη η μέτρια έκθεση στον ήλιο.

Οι φυτικές ίνες συμβάλουν στην ομαλή λειτουργία του εντέρου, στη μείωση της χοληστερόλης και την καρδιαγγειακή υγεία και στη δημιουργία αισθήματος κορεσμού κατά το γεύμα . Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες είναι : όσπρια, φρούτα με την φλούδα, λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης.

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι απαραίτητες για το μεταβολισμό των υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών της τροφής και για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Μία διατροφή επαρκής σε αυτές τις βιταμίνες βοηθάει και στην καλή ψυχική διάθεση. Επιπλέον η ποικιλία φρούτων και λαχανικών στο καθημερινό διαιτολόγιο προσφέρει αντιοξειδωτικά στοιχεία και σχετικά λίγες θερμίδες.

Σε κάποια φυτικά προϊόντα π.χ. σόγια, όσπρια, κόκκινο τριφύλλι  περιέχονται ουσίες που ονομάζονται φυτοοιστρογόνα, οι οποίες μιμούνται σε μικρό βαθμό τη δράση των ενδογενών οιστρογόνων του οργανισμού.  Σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι ίσως βοηθούν στη μείωση κάποιων συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, του καρδιαγγειακού κινδύνου και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης. Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της συμπληρωματικής χορήγησης τέτοιων συστατικών χρειάζεται, για την ώρα, περισσότερη διερεύνηση.

Η ποσότητα αλλά και η ποιότητα των λιπαρών έχει επίσης μεγάλη σημασία. Το ελαιόλαδο, τα ψάρια και οι ξηροί καρποί περιέχουν μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία είναι καλύτερα  σε σχέση με τα κορεσμένα που βρίσκονται στο κρέας, το βούτυρο και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Συστήνεται επομένως μειωμένη κατανάλωση ζωικών προϊόντων και αυξημένη κατανάλωση φυτικών προϊόντων και θαλασσινών.

Εάν καταναλώνετε οινοπνευματώδη ποτά, μην ξεπερνάτε τη μία μερίδα την ημέρα. Είναι επιθυμητός ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ ή η αποφυγή του. Η κατανάλωση οινοπνεύματος έχει σχετιστεί με την επιδείνωση των εξάψεων, την κακή ψυχολογική διάθεση και τον αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση οστεοπόρωσης και καρκίνου του μαστού.

Αποφεύγετε την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας νατρίου (αλατιού), που αυξάνει την εμφάνιση της υπέρτασης και  επιδεινώνει τη μείωση της οστικής πυκνότητας. Εκτός από αυτό που προσθέτετε στο φαγητό, το αλάτι περιέχεται σε πολλά τρόφιμα κρυμμένο. Αποφύγετε  τα τυποποιημένα και κονσερβοποιημένα τρόφιμα όπως  τα παστά προϊόντα, το τυρί, τα αλλαντικά και τα αλμυρά σνακ (κράκερ, τσιπς κλπ).

Μην αμελείτε την ενυδάτωσή σας. Χρειάζεστε επαρκή ποσότητα υγρών ημερησίως, που καλό είναι να προέρχεται κυρίως από το νερό , φυσικούς χυμούς λαχανικών και αφεψήματα από βότανα.

Αυτό που πρέπει να χαρακτηρίζει την διατροφή στην εμμηνόπαυση είναι το μέτρο και η ποικιλία, με στόχο την υψηλή πρόσληψη πολύτιμων θρεπτικών συστατικών.


Εμμηνόπαυση και διαχείριση βάρους

Αναστασία Κόκκαλη

Κλινικός Διαιτολόγος

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μία καθοριστική για την υγεία της γυναίκας χρονική περίοδος. Η ελάττωση των οιστρογόνων σηματοδοτεί μία βιοχημική αλληλουχία αντιδράσεων στον γυναικείο οργανισμό με αποτέλεσμα την αύξηση του βάρους και την συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς. Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν αυτή την περίοδο, οδηγούν επίσης σε διαταραχές ύπνου και αυξημένη εφίδρωση, τα οποία συμβάλλουν στην προσθήκη βάρους. Η αναμενόμενη μείωση του μεταβολισμού λόγω της γήρανσης και της απώλειας μυϊκής μάζας επίσης συνηγορούν σε αυξημένα επίπεδα βάρους και λιπώδους ιστού.

Πρώτη και απαραίτητη αλλαγή που πρέπει να γίνει είναι η κατάλληλη σωματική άσκηση. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Sexual Health and Menopause Online, οι αερόβιες ασκήσεις συμβάλλουν στην απώλεια βάρους και λίπους. Επίσης η μυική ενδυνάμωση με βάρη και αντιστάσεις 3 φορες/εβδομάδα θα ενισχύσουν την μυική μάζα και ο μεταβολικός ρυθμός θα αυξηθεί.

Η υγιεινή διατροφή είναι απαραίτητος σύμμαχος στην προσπάθεια για απώλεια βάρους. Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι μία διατροφή πλούσια σε τρόφιμα  υψηλής θρεπτικής αξίας, με αντιοξειδωτικά, καλά λιπαρά και πρωτεΐνες θα αποδόσει τα μέγιστα στην σωστή απώλεια βάρους.

Η διατροφή θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού. Τα 5 τακτικά γεύματα θα ενισχύσουν τον μεταβολισμό και θα συμβάλλουν στην επαρκή θρέψη. Συνήθως σε αυτές τις ηλικιες, παρατηρούνται ανεπάρκειες βιταμινών όπως π.χ. βιταμίνη D, βιταμίνη Β12 κλπ. Επομένως είναι απαραίτητος ο εργαστηριακός έλεγχος και αν τα επίπεδα είναι χαμηλά, τοτε τα κατάλληλα συμπληρώματα θα ενισχύσουν την θρεπτική κατάσταση του οργανισμού και κατ’επέκταση τον ρυθμό του μεταβολισμού.

Κάθε γεύμα πρέπει να περιλαμβάνει μία καλή πηγη πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας π.χ. αυγό, ψάρι, κοτόπουλο, γαλοπουλα, μοσχαρι, θαλασσινά. Τα φρούτα και τα λαχανικά θα πρέπει να αποτελούν την μεγαλύτερη ποσότητα τροφής , καθώς έχουν λίγες θερμίδες και τεράστια θρεπτική αξια. Τρόφιμα συμπυκνωμένα σε αντιοξειδωτικά θα πρέπει να βρίσκονται στο καθημερινό διαιτολόγιο της γυναίκας : λιναρόσπορος, κανέλα, ωμοί ξηροί καρποί, άγλυκο κακάο, σπόροι chia, κινόα, φαγόπυρο.

Η ζάχαρη θα πρέπει να ελαττωθεί σε ποόστητα αλλά και σε συχνότητα.

Πρόσφατη έρευνα στο Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics έδειξε ότι η σωστή διατροφή είναι το κλειδι στην επιτυχημένη απώλεια βάρους στην εμμηνόπαυση και όχι κάποια στερητική δίιατα.

Τα τρόφιμα στα οποία πρέπει να εστιάσετε είναι:

  • Τα σκούρα πράσινα λαχανικά: πλούσια  σε ασβέστιο και Βιταμίνη K, ουσίες που  συμβάλλουν στην καλή οστική υγεία.
  • Λιπαρά ψάρια: σολομός, σκουμπρί, λακέρδα, σαρδέλες είναι όλα πλούσια σε ω-3,  μειώνουν την  χοληστερίνη και η  Βιταμίνη D βοηθάει στην απορρόφηση ασβεστίου, αλλά και στην ομαλή ορμονική λειτουργία.
  • Προϊόντα ολικής άλεσης:  Οι φυτικές ίνες που περιέχουν είναι απαραίτητος σύμμαχος στο αδυνάτισμα, στην καλή λειτουργία του εντέρου και ενισχύουν την διατροφή σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β.
  • Γιαούρτι (ζωντανό): πλούσιο σε  προβιοτικά που συμβάλλουν σε καλή πέψη και αποφυγή φουσκώματος, ενώ αποτελεί και καλή πηγή σε ασβέστιο.
  • Νερό: Απαραίτητο για την ενυδάτωση και την μείωση της κατακράτησης. Ένας καλά ενυδατωμένος οργανισμός έχει καλύτερο μεταβολισμό και επομένως υφίσταται καλύτερη απώλεια βάρους.
  • Τροφές πλούσιες σε κάλιο π.χ. μπανάνα, ροδάκινο, γλυκοπατάτα, αβοκάντο. Το κάλιο θα μειώσει  τις κατακρατήσεις, ένα πολύ συχνό πρόβλημα στην εμμηνόπαυση και συχνά το εμπόδιο που δεν κουνιέται ο  δείκτης της ζυγαριάς.

Η υπομονή και επιμονή θα σας βοηθήσουν να πετύχετε τον στόχο σας!


Εξελίξεις στη θεραπεία της οστεοπόρωσης

Φρειδερίκη Πουτογλίδου

Ιατρός Ειδικευόμενη Ορθοπαιδικής, Υποψήφια Διδάκτωρ ΑΠΘ

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης είναι κατά κύριο λόγο φαρμακευτική. Όλο και περισσότερο έδαφος κερδίζει τα τελευταία χρόνια ένας φαρμακετικός παράγοντας που ονομάζεται Ντενοσουμάμπη. Πρόκειται για ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που παράγεται με τεχνολογία ανασυνδυασμένου DNA. Η Ντενοσουμάμπη αποτρέπει τη ενεργοποίηση των οστεοκλαστών, των κυττάρων, δηλαδή, που είναι υπεύθυνα για την οστική απορρόφηση.

Η Ντενοσουμάμπη χορηγείται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο κατάγματος ευθραυστότητας, άνδρες με ορμονικό αποκλεισμό λόγω καρκίνου του προστάτη και ασθενείς υπό μακροχρόνια κορτιζονοθεραπεία.

Μεγάλο πλεονέκτημα του φαρμάκου αυτού είναι πως η χορήγηση του γίνεται μία φορά κάθε 6 μήνες (υποδορίως, με μία ένεση), σε σύγκριση με άλλα φάρμακα που η χορήγηση τους είναι πολύ πιο τακτική.

Η Ντενοσουμάμπη έχει θεαματικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης, καθώς φαίνεται να μειώνει τα σπονδυλικά κατάγματα κατά 68%, τα κατάγματα του ισχίου κατά 40% και λοιπά κατάγματα κατά 20%. Παράλληλα, πολύ λίγες ανεπιθύμητες επιδράσεις έχουν αναφερθεί.

Συμπερασματικά, η Ντενοσουμάμπη είναι ένας παράγοντας με αποδεδειγμένη αντιοστεοπορωτική δράση, ελάχιστες παρενέργειες και πολύ καλή συμμόρφωση των ασθενών.


Πότε πρέπει να κάνω Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας;

Φρειδερίκη Πουτογλίδου

Ιατρός Ειδικευόμενη Ορθοπαιδικής, Υποψήφια Διδάκτωρ ΑΠΘ

Η οστεοπόρωση είναι μία πολύ συχνή πάθηση των οστών που χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων. Καλύτερη θεραπεία της, λοιπόν, όπως και όλων των παθήσεων, είναι η πρόληψη.

Η διάγνωση της οστεοπόρωσης και κατ’ επέκταση η πρόληψη και η θεραπεία της, γίνεται με την Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας (DEXA). Η εξέταση γίνεται στη σπονδυλική στήλη ή στο ισχίο (ή και στις δύο περιοχές) και στη συνέχεια γίνεται σύγκριση με τις τιμές ενός υγιούς ενήλικα. Η απόκλιση της τιμής του εξεταζόμενου από την τιμή του υγιούς ενήλικα λέγεται Tscore. Όταν το T-score είναι μεταξύ -1 και -2,5 ο ασθενής πάσχει από οστεοπενία, ενώ όταν είναι μεγαλύτερη από -2,5 ο ασθενής πάσχει από οστεοπόρωση. Ποιοι, όμως, ασθενείς πρέπει να υποβληθούν σε Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας;

Όλες οι γυναίκες άνω των 65 ετών

Μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή γυναίκες στην περιεμμηνοπαυσική περίοδο, με προδιαθεσικούς παράγοντες για ανάπτυξη οστεοπόρωσης, όπως γυναίκες με προηγηθέν κάταγμα ή παθήσεις που προδιαθέτουν (πχ. ρευματικές παθήσεις, υπερπαραθυρεοειδισμός, σύνδρομα δυσαπορρόφησης κ.ά.)

  • Άνδρες άνω των 70 ετών
  • Άνδρες με προδιαθεσικούς παράγοντες για ανάπτυξη οστεοπόρωσης
  • Ενήλικες και των δύο φίλων με παθήσεις που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης οστεοπόρωσης
  • Ενήλικες και των δύο φίλων που λαμβάνουν χρόνια φαρμακευτική αγωγή που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης (πχ. κορτιζόνη)
  • Ενήλικες και των δύο φίλων με προηγηθέν κάταγμα χαμηλής βίας
  • Ενήλικες και των δύο φίλων που λαμβάνουν ήδη αγωγή για οστεοπόρωση με σκοπό την παρακολούθηση της αποτελέσματος της θεραπείας

Εμμηνόπαυση και περικοιλιακό λίπος

Ευαγγελία Τσάτη

Πλαστική Χειρουργός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Γνωρίζουμε ότι λίγο πριν , κατά την διάρκεια και αμέσως μετά την εμμηνόπαυση αυξάνεται το λίπος γύρω από την περιοχή της κοιλιάς.

Υπάρχει ταυτόχρονα αύξηση του υποδόριου λίπους (κάτω από το δέρμα), αλλά και του σπλαχνικού λίπους.

Έχουν περιγραφτεί μέχρι σήμερα 4  μηχανισμοί που γίνεται αυτό και είναι οι παρακάτω: 

  1. Μειωμένος μεταβολισμός εξαιτίας της πτώσης των οιστρογόνων. Έχει πειραματικά διαπιστωθεί ότι η φαρμακευτική χορήγηση αντιοιστρογόνων μειώνει τον μεταβολικό ρυθμό κατά 50 θερμίδες την ημέρα. Σε ένα μικρό διάστημα τριών μηνών, αυτό οδηγεί σε αύξηση βάρους περίπου μισού κιλού. 
  2. Τα τελευταία χρόνια ανακαλύφθηκε ένας νέος τύπος λιποκυττάρων, που απαντάται πιο συχνά σε γυναίκες , αυξάνεται σε αριθμό με την πάροδο της ηλικίας και σχετίζεται με παραγωγή κυτοκινών .  Ας σημειωθεί εδώ ότι οι κυτοκίνες σχετίζονται με την αναστολή της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και συνεπώς αυξάνουν τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2. Αυτός ο νέος τύπος λιποκυττάρων αθροίζεται στην περιοχή γύρω από την κοιλιά και το στήθος. 
  3. Διαταραχές ύπνου. Ο μηχανισμός φαίνεται να είναι ο εξής: το άγχος και οι διαταραχές ύπνου που εμφανίζονται κατά την εμμηνόπαυση  αυξάνουν την έκκριση κορτιζόνης, η οποία με την σειρά της αυξάνει το περικοιλιακό λίπος. 
  4. Μειωμένη δραστηριότητα. Η χειρουργική αφαίρεση ή η  φαρμακευτική καταστολή των ωοθηκών έχει επιβεβαιωθεί ότι οδηγεί τις γυναίκες σε μειωμένη επιθυμία για δραστηριότητες, για κίνηση γενικά. Οι πρώτες παρατηρήσεις έγιναν σε θηλαστικά, όπου το φαινόμενο είναι πάρα πολύ έντονο. Η μειωμένη δραστηριότητα οδηγεί όχι μόνο σε αύξηση βάρους, αλλά και σε απώλεια μυϊκής μάζας.  

Πως αντιμετωπίζεται η αύξηση του λίπους? 

Υπάρχει βεβαίως η διατροφή και η άσκηση. Θα πρέπει να φροντίσουμε το διαιτολόγιο μας και να αυξήσουμε την άσκηση προσθέτοντας ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης για να προλάβουμε την απώλεια μυϊκής μάζας.

Η πλαστική χειρουργική έχει δύο «υπερόπλα» στην φαρέτρα της:

Την λιποαναρρόφηση και την κοιλιοπλαστική, και οι δυο με ΜΟΝΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ!

Η κοιλιοπλαστική είναι μια επέμβαση που διορθώνει την χαλάρωση του δέρματος και των μυών του  κοιλιακού τοιχώματος, αλλά ταυτόχρονα μειώνει σημαντικά και το λίπος της περιοχής της κοιλιάς. Λύνει δηλαδή ταυτόχρονα τρία προβλήματα.

Γίνεται στο νοσοκομείο και προϋποθέτει παραμονή.

Η τομή γίνεται στο σημείο όπου γίνεται η καισαρική και συνδυάζεται συχνά και με λιποαναρρόφηση, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Με την επέμβαση αυτή αφαιρείται ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΑ το δέρμα που προκαλεί την χαλάρωση της κοιλίας (μαζί και με ανεπιθύμητες ραγάδες όταν υπάρχουν, συνήθως μετά από εγκυμοσύνη), ενισχύονται οι κοιλιακοί μύες και αφαιρείται το λίπος. Επίσης με νέες τεχνικές ενισχύεται και η γράμμωση.

Υπάρχουν δύο είδη, η κανονική και η μίνι κοιλιοπλαστική. Μια λεπτομερής εξέταση και συζήτηση με τον πλαστικό χειρουργό σας θα βοηθήσει στην κατάλληλη επιλογή για εσάς.

Πότε η επιλογή μας θα είναι η λιποαναρρόφηση και/ή η λιπογλυπτική?

Όταν το πρόβλημα μας είναι μόνον το περικοιλιακό λίπος και η χαλάρωση είναι αμελητέα. Η λιποαναρρόφηση της κοιλιάς είναι μια επέμβαση χωρίς παραμονή στο νοσοκομείο και χωρίς ουλές.

Με τις καινούργιες τεχνικές, μπορούμε να αφαιρέσουμε μεγαλύτερη ποσότητα υποδορίου λίπους μέσα από μικροσκοπικές τομές.

Η αφαίρεση των λιποκυττάρων είναι και σ’ αυτήν την επέμβαση  μόνιμη και οριστική.

Και στις δύο περιπτώσεις επιβάλλεται η χρήση πιεστικού κορσέ  για μερικές μέρες. Δεν χρειάζεται αφαίρεση ραμμάτων, γιατί είναι απορροφήσιμα.

Να σημειωθεί ότι η μείωση του υποδόριου λίπους που επιτυγχάνεται με αυτές τι επεμβάσεις, έχει αποδειχτεί ότι μειώνει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα, μειώνοντας έτσι την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων και διαβήτη. 


Εμμηνόπαυση & Δέρμα

Κωνσταντίνος Καλοκασίδης, MD, PhD

Κλινικός Δερματολόγος, Αφροδισιολόγος

Οι αλλαγές που συμβαίνουν στο δέρμα κατά την εμμηνόπαυση:

Πιο λιπαρό δέρμα

Καθώς τα επίπεδα των οιστρογόνων πέφτουν, τα επίπεδα της τεστοστερόνης αυξάνονται και οδηγούν σε μεγαλύτερη έκκριση σμήγματος, το οποίο οδηγεί στην λιπαρότητα. Σε μερικές γυναίκες, αυτή η ορμονική αλλαγή μπορεί επίσης να οδηγήσει σε εξάρσεις ακμής.

Αυξημένη ερυθρότητα

Ως αποτέλεσμα των εξάψεων και της νυχτερινής εφίδρωσης (η οποία επιφέρει αύξηση της αιματικής ροής και ερυθρότητα) πολλές γυναίκες εμφανίζουν αυξημένη ερυθρότητα στο πρόσωπο και την περιοχή του στήθους.

Μειωμένη ελαστικότητα

Ως αποτέλεσμα των χαμηλότερων επιπέδων των οιστρογόνων ο οργανισμός σας παράγει σταδιακά ολοένα και λιγότερο κολλαγόνο και ελαστίνη, οι οποίες είναι οι πρωτεΐνες που διατηρούν την σφριγηλότατα και την ελαστικότητα του δέρματός.

Πιο λεπτό δέρμα

Τα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων οδηγούν σε μειωμένη ροή αίματος μέσω των δερματικών τριχοειδών αγγείων, πράγμα που σημαίνει ότι λιγότερο οξυγόνο και λιγότερα θρεπτικά συστατικά φτάνουν στο επιδερμικό στρώμα του δέρματος το οποίο σταδιακά γίνεται πιο λεπτό.

Πιο έντονες επιπτώσεις από την ηλιακή ακτινοβολία

Το δέρμα γίνεται ακόμα πιο ευαίσθητο στην ηλιακή ακτινοβολία, λόγω των μειωμένων επιπέδων οιστρογόνων που προκαλούν ταυτόχρονα και μείωση στην παραγωγή μελανίνης.

Προτάσεις για ένα υγιέστερο δέρμα κατά την εμμηνόπαυση

Οι επιλογές μας στο θέμα της ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ επηρεάζουν την επιδερμίδα και τη συνολική μας υγεία. Οι ομάδες θρεπτικών στοιχείων που παίζουν ιδιαιτέρως σημαντικό ρόλο κατά την εμμηνόπαυση είναι τα φυτοοιστρογόνα, η βιταμίνη D, το ασβέστιο, το φυλλικό οξύ, οι πολυφαινόλες, οι φυτικές ίνες και τα Ω-3 λιπαρά οξέα. Προτείνεται η κατανάλωση τροφίμων με αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες καταπολεμούν τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες. Εντάξτε στη διατροφή σας φρούτα και λαχανικά με ζωηρά χρώματα (παίρνουν το χρώμα τους ακριβώς από τις εν λόγω ουσίες). Προσπαθήστε να πίνετε καθημερινά 8-9 ποτήρια νερό για να ενυδατώνετε το δέρμα σας εκ των έσω και να διεγείρετε την αποβολή των τοξινών που βαραίνουν όχι μόνο τον οργανισμό, αλλά και την επιδερμίδα.

Προϊόντα περιποίησης του δέρματος

Το πρωί, επιλέξτε τον συνδυασμό κρέμας ματιών και για το πρόσωπο ορός-κρέμα ημέρας· Φυσικά δεν ξεχνάμε και την χρήση αντιηλιακής κρέμας (με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 30 όταν υπάρχει έντονη ηλιοφάνεια).  Το βράδυ, εφαρμόζεται μια κρέμα νυκτός.  Υπάρχουν και εξειδικευμένα προϊόντα για χρήση για λαιμό και ντεκολτέ για πιο απαιτητικές γυναίκες που θέλουν και μπορούν να δουν πιο ολοκληρωμένα τη συγκεκριμένη φροντίδα.

Οι αντιγηραντικές κρέμες περιέχουν διάφορα ενεργά συστατικά με αποδεδειγμένη αντιγηραντική δράση. Αυτά είναι η ρετινόλη (παράγωγο της βιταμίνης Α), τα οξέα φρούτων (ΑΗΑ, ΒΗΑ), το υαλουρονικό οξύ (δεσμεύει το νερό και την υγρασία 1000 x το βάρος του και δίνει ζωντάνια στην επιδερμίδα), η βιταμίνη C (γνωστή και ως ασκορβικό οξύ) η οποία δρα σαν αντιοξειδωτικό κα.

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:  ανακουφίζει από το στρες και τονώνει το κυκλοφορικό σύστημα, προσφέροντας ενισχυμένη αιμάτωση και οξυγόνωση η οποία έχει ως αποτέλεσμα ένα πιο φωτεινό και υγιές δέρμα.

ΥΠΝΟΣ: Ένας πολύωρος, βαθύς και αδιατάραχτος ύπνος κάνει το δέρμα να δείχνει πιο φρέσκο και σφριγηλό.

Στο ΙΑΤΡΕΙΟ: οι βαθιές ρυτίδες και τα ελλείμματα στον όγκο του προσώπου μπορούν να αναπληρωθούν με διάφορα ενέσιμα εμφυτεύματα (υαλουρονικό οξύ, λίπος κ.ά.). Οι εκφραστικές ρυτίδες μειώνονται με ενέσιμη θεραπεία βοτουλινικής τοξίνης. Η μεσοθεραπεία (αυτόλογη με δικούς μας αυξητικούς παράγοντες που προέρχονται από τα αιμοπετάλια ή ετερόλογη) διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης προσφέροντας καλύτερη ποιότητα και εμφάνιση στην επιδερμίδα. Επίσης, τα χημικά πίλινγκ μπορούν να ανανεώσουν την επιδερμίδα και να περιορίσουν σε κάποιο βαθμό το βάθος και την ένταση των ρυτίδων. Οι ηλιακές ή γεροντικές κηλίδες αντιμετωπίζονται με εφαρμογή λευκαντικών κρεμών, ειδικών peelings και εξειδικευμένα lasers Q-Switched Laser. Για όλα αυτά, συζητήστε με το δερματολόγο σας, καθώς κάθε δέρμα διαφέρει.


Ορμονική Ακμή. Γιατί μπορεί να συμβεί στην Εμμηνόπαυση;

Δέσποινα Αρναούτογλου

Κλινική Δερματολόγος Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής

Ένας μύθος που έρχεται από πολύ παλιά, είναι ότι η Ακμή αφορά μόνο εφήβους!

Η Ακμή θεωρείται ότι έχει ένα είδος κληρονομικής επιβάρυνσης, μια και μεταξύ όλων των άλλων χαρακτηριστικών, κληρονομούμε και το λιπαρό δέρμα ή  δέρμα με τάση Ακμής. Από κει και πέρα όμως, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση, την επιδείνωση, ή την υποτροπή της Ακμής.

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συμμετέχουν στην παθογένεια της Ακμής είναι περιβαλλοντικοί, διατροφικοί, μικροβιακοί, ψυχολογικοί, φάρμακα, καλλυντικά και ορμονικοί παράγοντες.

Μιλώντας για «Ορμονική Ακμή», υπάρχει ποικιλία ορμονικών διαταραχών που εμπλέκονται στην εμφάνιση της Ακμής.

Έτσι στην πρώτη βρεφική ηλικία, η Ακμή είναι αποτέλεσμα διέγερσης των σμηγματογόνων αδένων από τα ανδρογόνα της μητέρας μέσω του πλακούντα.

Αργότερα κατά την εφηβεία, οι ορμονικές ανισορροπίες θα παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της Ακμής, σε κορίτσια με υπερπαραγωγή Ανδρογόνων ή Προλακτίνης, με διαταραχές Προγεστερόνης ή αντίσταση στην Ινσουλίνη, ενώ και η διαταραχή της λειτουργείας του θυρεοειδούς αδένα φαίνεται να συμμετέχει σε αυτή την πολύπλοκη τελικά παθογένεια του πιο συχνού δερματολογικού νοσήματος. Της Ακμής!

Όμως πως η Ακμή εμπλέκεται με την Εμμηνόπαυση;

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική διαδικασία, που ξεκινά περίπου στα 50, κάθε γυναίκα την βιώνει με διαφορετική ένταση και συμπτώματα. Αυτή η φάση αποτελεί πραγματική πρόκληση για το δέρμα αλλά και για ολόκληρο το σώμα και τις λειτουργίες του, και οφείλεται σε μια «ορμονική αντιστροφή», που θέλει τα Οιστρογόνα και την Προγεστερόνη  να μειώνονται συνεχώς, ενώ τα Ανδρογόνα συνεχίζουν την μειωμένη ευτυχώς, παραγωγή τους.

Οι περισσότερες γυναίκες λόγω μειωμένων Οιστρογόνων και Προγεστερόνης, εμφανίζουν μια σειρά από αλλαγές στο δέρμα, το οποίο γίνεται ξηρό, λεπτό, θαμπό, ευαίσθητο, με χαλάρωση, χωρίς όγκο και σφρίγος.

Ως αποτέλεσμα της δράσης των Ανδρογόνων, σε κάποιες γυναίκες αυξάνεται η παραγωγή σμήγματος που μπορεί να οδηγήσει λιπαρότατα του προσώπου ή και σε εμφάνιση Ακμής.

Η υπερίσχυση των ανδρογόνων φέρει αλλαγές και στα μαλλιά, τα οποία γίνονται λιπαρά, με λεπτές και εύθραυστες τρίχες, οδηγώντας σε αραίωση ανδρογεννητικού τύπου, ενώ τέλος, η υπερτρίχωση στο πηγούνι είναι μία ακόμη αλλαγή που οφείλεται στην δράση των ανδρογόνων κατά την εμμηνόπαυση.

Μην πανικοβάλλεστε όμως!!

Η επιστήμη της ομορφιάς είναι στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας για να δώσει λύση σε κάθε μία από τις αλλαγές που μπορεί να βιώσει κατά την  εμμηνόπαυση. Μπορείτε να είστε όμορφες, παραγωγικές και δυναμικές για πάρα πολλά χρόνια ακόμη, αρκεί να ακολουθήσετε τις συμβουλές των ειδικών.


Η Εμμηνόπαυση και τι προκαλεί στο σώμα

Δέσποινα Αρναούτογλου

Κλινική Δερματολόγος Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής

Η εμμηνόπαυση είναι μία φυσιολογική διαδικασία που κάθε γυναίκα θα την ζήσει με διαφορετικό τρόπο και ένταση. Από την εγκατάσταση της εμμηνόπαυσης και μετά, αρχίζουν να εμφανίζονται αλλαγές στο σώμα εσωτερικά και εξωτερικά, που σταδιακά επιδεινώνονται σε βαθμό που εξαρτάται από το DNA  της κάθε γυναίκας, αλλά και από τον τρόπο ζωής της γενικότερα.

Ειδικότερα για το δέρμα, οι αλλαγές που εμφανίζονται σχετίζονται με την εγκατάσταση σιγά σιγά μιας «Ορμονικής Ανισορροπίας». Έτσι ενώ στην ζωή της η γυναίκα βρίσκεται κάτω από την δράση των Οιστρογόνων, που καθορίζουν από την γονιμότητα μέχρι τον ψυχισμό της, στην εμμηνόπαυση τα πράγματα αντιστρέφονται. Τα Οιστρογόνα μειώνονται, καθώς και η Προγεστερόνη, οδηγώντας σε μια επιταχυνόμενη διαδικασία γήρανσης του δέρματος, ενώ αντίθετα τα Ανδρογόνα συνεχίζουν να παράγονται με μειωμένο ρυθμό, φέρνοντας σε μια σειρά από αλλαγές.

Η μείωση των Οιστρογόνων και της Προγεστερόνης επιβραδύνει  το μεταβολισμό και την ανανέωση των κυττάρων,  με αποτέλεσμα σταδιακά πιο λεπτό και θαμπό δέρμα. Μειώνει τα λιπίδια του επιδερμιδικού φραγμού και κάνει το δέρμα ξηρό και ευαίσθητο. Επίσης μειώνει το Κολλαγόνο, την Ελαστίνη και το Υαλουρονικό, και το δέρμα χάνει τον όγκο και το σφρίγος του, στεγνώνει κι αρχίζει να χαλαρώνει στο πρόσωπο και το σώμα. Ειδικά στο πρόσωπο, η μείωση του λιπώδη στηρικτικού ιστού κάτω από το δέρμα, η ατροφία των μυών, η συρρίκνωση των οστών και η χαλάρωση του δέρματος, οδηγούν σε απώλεια του οβάλ περιγράμματος, ενώ τα μάτια φαίνονται βαθουλωτά  και η συνολικότερη εικόνα δείχνει ένα κουρασμένο και θλιμμένο πρόσωπο. Τα χείλη χάνουν τον όγκο τους, τα βλέφαρα πέφτουν, εμφανίζονται ρυτίδες και πανάδες, ενώ το  λίπος αρχίζει να συσσωρεύεται στην κοιλιά, τους γλουτούς και τους μηρούς.

Ο συνδυασμός απώλειας Οιστρογόνων και περίσσιας Ανδρογόνων, ευθύνεται για την τριχόπτωση στην εμμηνόπαυση. Οι τρίχες γίνονται λεπτές, ξηρές, εύθρυπτες και πιο λιπαρές. Η αραίωση που δημιουργείται μέσα στα χρόνια είναι περισσότερο Ανδρογεννητικού τύπου, ενώ λιγότερο συχνά μπορεί να πάρει την μορφή της Πρόσθιας Ινωτικής Αλωπεκίας, που σίγουρα είναι πιο σοβαρή κατάσταση. Μαζί μετά μαλλιά επηρεάζονται  και τα νύχια, καθώς οι ανάγκες σε Ασβέστιο είναι μεγαλύτερες, και η μακροχρόνια ταλαιπωρία των νυχιών από επαφή με νερά, απορρυπαντικά και συνεχές ημιμόνιμο μανικιούρ τα καθιστά αρκετά ευάλωτα. Επίσης η δράση των ανδρογόνων οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής σμήγματος και εμφάνιση Ακμής, αλλά και σε υπερτρίχωση στο  πηγούνι.

Τα παλιά χρόνια όλες αυτές οι αλλαγές έκαναν την γυναίκα να μοιάζει γιαγιά στα 60 της. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η γυναίκα μπορεί να είναι γερή, παραγωγική και με νεανική εμφάνιση ανεξάρτητα από την ηλικία της. Υιοθετήστε υγιεινή διατροφή, πίνετε πολύ νερό, ασκηθείτε, εφαρμόστε την αντιοξείδωση στην ζωή σας και μιλήστε για ότι σας απασχολεί στους ειδικούς.


Αυτόλογη μεσοθεραπεία: Καινούργια τεχνική για νέο, λαμπερό πρόσωπο.

Θανάσης Χριστόπουλος Dr., MD

Πλαστικός Χειρουργός

Η αυτόλογη μεσοθεραπεία είναι μία σχετικά καινούρια τεχνική της πλαστικής χειρουργικής, η οποία έχει ως σκοπό τη βελτίωση της υφής του προσώπου. Δηλαδή, με τη μέθοδο της μεσοθεραπείας, το δέρμα του προσώπου γίνεται πιο λαμπερό και βελτιώνεται η ελαστικότητά του, εγχύοντας αυτόλογο υλικό.

Λέγοντας αυτόλογο εννοούμε υλικό από τον ίδιο τον οργανισμό. Το αποτέλεσμα βασίζεται στην παραγωγή ινοβλαστών, των κυττάρων δηλαδή εκείνων που παράγουν τις ελαστικές ίνες του δέρματος.

Στην πράξη, αυτό το οποίο γίνεται είναι ότι με μία απλή αιμοληψία, όπως αυτή που κάνουμε για μία εξέταση αίματος, παίρνουμε μία μικρή ποσότητα αίματος. Το αίμα αυτό μπαίνει σε φυγοκεντρικό διαχωριστήρα και διαχωρίζεται σε ερυθρά αιμοσφαίρια, πλάσμα, αιμοπετάλια και λευκά αιμοσφαίρια. Ένα μέρος από αυτό το υλικό, που δεν περιέχει ερυθρά αιμοσφαίρια, χρησιμοποιείται ως υλικό μεσοθεραπείας. Μπορεί να εμπλουτιστεί ή όχι με άλλες ουσίες και τοποθετείται μέσα στο δέρμα του προσώπου ή του λαιμού ή και του ντεκολτέ.

Συνήθως χρειάζονται δύο ή τρεις εφαρμογές, με μεσοδιάστημα ενός μηνός μεταξύ τους, προκειμένου να ολοκληρωθεί η θεραπεία. Δίνει μία πολύ καλή αναζωογόνηση στο δέρμα, η οποία αρχίζει να φαίνεται ένα μήνα μετά από κάθε θεραπεία.

Πρόκειται για μία τεχνική με πολύ καλά αποτελέσματα. Είναι ασφαλής, διότι αυτό που χρησιμοποιούμε είναι υλικό που προέρχεται από τον οργανισμό του ιδίου του ατόμου στο οποίο εφαρμόζεται. Η διέγερση αυτή του δέρματος βασίζεται περισσότερο στους αυξητικούς παράγοντες, οι οποίοι περιέχονται στο υλικό το οποίο βάζουμε. Οι αυξητικοί αυτοί παράγοντες, απελευθερώνονται από τα κύτταρα του ιδίου του οργανισμού. Ο οργανισμός ξεκινά την επουλωτική διαδικασία. Ως γνωστό, η επουλωτική διαδικασία έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή καινούριας επιδερμίδας, πιο νεανικής, καλύτερης υφής κι ελαστικότητας.


Μύθοι και αλήθειες για την οστεοπόρωση

Σπύρος N. Νίκας

Ρευματολόγος

Είναι εκφυλιστική πάθηση

Μύθος: Πρόκειται για μεταβολικό νόσημα των οστών, χαρακτηριζόμενο από  χαμηλή οστική πυκνότητα,  με συνέπεια ευθραυστότητα (αυξημένο καταγματικό κίνδυνο) οστών και μικρο-αρχιτεκτονική αποδιοργάνωση. Η πιο συχνή μορφή είναι η μετεμμηνοπαυσιακή, όμως υπάρχει οστεοπόρωση μετά από κορτιζόνη ή η γεροντική (> 75 έτη) μορφή κα.

Η οστεοπόρωση πονάει

Μύθος: πρόκειται για ασυμπτωματικό νόσημα. Πόνο θα προκαλέσει μόνο αν εμφανισθεί κάταγμα (πχ στην σπονδυλική στήλη , στο ισχίο, στον καρπό), αυτόματα ή μετά από πτώση – κάκωση.

Είναι σοβαρό νόσημα

Αλήθεια:  εκτός από το πόνο του κατάγματος, σχετίζεται με δυσκινησία – ανικανότητα και με αυξημένη θνησιμότητα, αφού το 20% που θα χειρουργηθούν για κάταγμα ισχίου, θα πεθάνουν από διάφορες επιπλοκές στον πρώτο μετεγχειρητικό χρόνο.

Η DEXA είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος μέτρησης οστικής πυκνότητας (~οστεοπόρωση)

Αλήθεια: Άλλες μέθοδοι όπως ο US πτέρνας ή η QCT είναι αναξιόπιστες ή έχουν περισσότερη ακτινοβολία.

Μετά την εμμηνόπαυση, πρέπει ΑΜΕΣΩΣ ΟΛΕΣ οι γυναίκες να ελεγχθούν για οστεοπόρωση.

Μύθος: Μετά τα 65 έτη, πρέπει ΟΛΕΣ οι γυναίκες να ελεγχθούν με DEXA για οστεοπόρωση. Πιο πριν ελέγχονται ειδικές ομάδες ασθενών (με ιστορικό κατάγματος ή σοβαρού νοσήματος, οικογενειακό ιστορικό κα).

Θεραπεία απαιτείται μόνο στους ασθενείς που με βάση την DEXA έχουν οστεοπόρωση

Μύθος: θεραπεία επιβάλλεται σε κάθε ασθενή με οστεοπόρωση με βάση την DEXA αλλά και σε ασθενείς με οστεοπενία & αυξημένο καταγματικό κίνδυνο (FRAX) όπως και σε αυτούς με κατάγματα χαμηλής βίας (πχ μετά από πτώση από το ύψος σώματος)

Αφού ο ασθενής διαγνωσθεί με οστεοπόρωση (ή αυξημένο καταγματικό κίνδυνο) απαιτείται ΚΑΙ εξέταση αίματος

Αλήθεια: απαιτείται συγκεκριμένος εργαστηριακός έλεγχος, ώστε να αποκλεισθεί πιθανό υποκείμενο αίτιο (2θης οστεοπόρωση ?), η παρουσία του οποίου είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη οστεοπόρωσης (πχ υπερ-παραθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, φλεγμονή, νεφρική ανεπάρκεια κα)

ΔΕΝ «φτιάχνει» ποτέ!

Μύθος: πρόκειται για μακροχρόνιο νόσημα, όμως μετά από κάποια χρόνια θεραπείας, ο καταγματικός κίνδυνος μειώνεται και η εικόνα στην DEXA βελτιώνεται και η θεραπεία θα μπορούσε να διακοπεί. Σε καμία περίπτωση η θεραπεία ΔΕΝ είναι εφ’ όρου ζωής , αντίθετα αυτό ενέχει κινδύνους (άτυπα κατάγματα)

Δεν έχω οστεοπόρωση αλλά οστεοπενία, να πάρω ασβέστιο με βιταμίνη D?

Μύθος: Εφόσον μια φυσιολογική γυναίκα (χωρίς ιστορικό κατάγματος, λήψη κορτιζόνης ή άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας) είναι σε οστεοπενία και δεν έχει αυξημένο καταγματικό κίνδυνο (FRAX), δεν απαιτείται ΚΑΜΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ.  Η χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης D3 στις γυναίκες αυτές αποτελεί μια συχνή τακτική, η οποία όπως έχει αποδειχθεί ισχυρά πλέον ότι δεν προσφέρει σε κάτι (οστική πυκνότητα, καταγματικό κίνδυνο, πτώσεις)